Φον ντερ Λάιεν: Ιστορική η συμφωνία ΕΕ-Mercosur – Η μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο

Την ικανοποίησή της για την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur εξέφρασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική» και δηλώνοντας ότι «ανυπομονεί» να την υπογράψει στην Παραγουάη.

Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η συμφωνία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, με περισσότερους από 700 εκατομμύρια καταναλωτές. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής, περίπου 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις –κυρίως μικρομεσαίες– θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας «περίπου 4 δισεκ. ευρώ ετησίως».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διαβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για τους αγρότες και αυστηρότερους ελέγχους στις εισαγωγές, επισημαίνοντας πως πρόκειται για μια «win-win συμφωνία» που, πέρα από το εμπόριο, «θεμελιώνει μια νέα εποχή πολιτικού διαλόγου και στρατηγικής συνεργασίας» μεταξύ Ευρώπης και των χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη).

Η πλειονότητα των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, τάχθηκε υπέρ της συμφωνίας. Αντίθετα, η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία την καταψήφισαν, ενώ το Βέλγιο επέλεξε αποχή. Η έγκριση απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, δηλαδή κράτη-μέλη που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού.

Με την έγκριση της συμφωνίας, τα κράτη-μέλη εξουσιοδότησαν την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μεταβεί στην Παραγουάη για την επίσημη υπογραφή, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη επιβεβαιωθεί η ημερομηνία.

Το περιεχόμενο των συμφωνιών

Το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε δύο αποφάσεις που ανοίγουν τον δρόμο για την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) μεταξύ των δύο πλευρών. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου, οι συμφωνίες αυτές αποτελούν κομβικό βήμα στη μακροχρόνια σχέση ΕΕ-Mercosur και θέτουν ένα σύγχρονο πλαίσιο πολιτικού διαλόγου, συνεργασίας και εμπορίου.

Η EMPA καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων, όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, το περιβάλλον, το κλίμα, η ψηφιακή μετάβαση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κινητικότητα και η ασφάλεια. Ενισχύει επίσης τον συντονισμό των δύο πλευρών σε διεθνή φόρα. Μετά την υπογραφή, μέρος των πολιτικών και συνεργατικών κεφαλαίων θα εφαρμοστεί προσωρινά, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες επικύρωσης.

Η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία στοχεύει στην άμεση εφαρμογή των εμπορικών δεσμεύσεων μέχρι να τεθεί σε πλήρη ισχύ η συνολική συμφωνία. Προβλέπει μειώσεις δασμών και διευρυμένη πρόσβαση στις αγορές για αγαθά και υπηρεσίες, με οφέλη για τη γεωργία, την αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς και τα φαρμακευτικά και χημικά προϊόντα.

Περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για επενδύσεις, ψηφιακές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, καθώς και για την πρόσβαση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς στις χώρες της Mercosur. Η iTA εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, χωρίς να απαιτεί επικύρωση από τα κράτη-μέλη.

Δικλίδες ασφαλείας και επόμενα βήματα

Παράλληλα, προβλέπονται προσωρινά μέτρα προστασίας για ευαίσθητους αγροτικούς τομείς της ΕΕ, ώστε να ενεργοποιούνται γρήγορα σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς από εισαγωγές. Τα μέτρα αυτά θα παραμείνουν σε ισχύ έως την υιοθέτηση μόνιμου κανονιστικού πλαισίου.

Επόμενο βήμα αποτελεί η επίσημη υπογραφή των συμφωνιών από τα συμβαλλόμενα μέρη. Για την ολοκλήρωσή τους θα απαιτηθεί η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ η πλήρης έναρξη ισχύος της EMPA θα εξαρτηθεί από την επικύρωσή της από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.