Βρανδεμβούργο: «Με τους λαϊκιστές δεν γίνεται χωριό»

Ο Ντίτμαρ Βόιντκε είναι πρωθυπουργός στο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου, ένας από τους δύο τοπικούς πρωθυπουργούς που έχει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα στα πέντε κρατίδια της Ανατολικής Γερμανίας. Στις περιφερειακές εκλογές έσωσε, όσο μπορούσε, την εικόνα της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας, με την απροσδόκητη επανεκλογή του κόντρα στις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων αλλά και στη γενικότερη καθίζηση του SPD, το οποίο στις παγγερμανικές εκλογές λίγους μήνες αργότερα με 16,4% σημείωσε το χειρότερο αποτέλεσμα των Σοσιαλδημοκρατών στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας.

Ο Βόιντκε κέρδισε τις εκλογές στο Βρανδεμβούργο τον Σεπτέμβριο του 2024, γιατί έδωσε πιεστικά και πεισματικά μετωπική μάχη με το ακροδεξιό ΑfD, το οποίο διεκδικούσε την πρωτιά αλλά έμεινε στη δεύτερη θέση. «Ή εγώ ή το AfD», ήταν το σύνθημα του Βόιντκε και τον έβγαλε νικητή στη μάχη με την εξτρεμιστική Ακροδεξιά. Αλλά για να κυβερνήσει έπρεπε να καταφύγει σε ένα πείραμα: την πρώτη, και μοναδική μέχρι τώρα, συνεργασία με το νεοπαγές κόμμα της ακροαριστερής Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW). Ηταν η μόνη συνεργασία που του έδινε οριακή πλειοψηφία στην τοπική Βουλή του Πότσνταμ.

Η κόκκινη Σάρα

Το προσωποπαγές κόμμα που είχε ιδρύσει την ίδια χρονιά η άλλοτε «κόκκινη Σάρα» πήρε διψήφια ποσοστά στις τοπικές εκλογές σε τρία ανατολικογερμανικά κρατίδια. Στα δύο από αυτά συμμετείχε στην κυβέρνηση, στη Θουριγγία με τους Χριστιανοδημοκράτες CDU και Σοσιαλδημοκράτες SPD, στο Βρανδεμβούργο μόνον με το SPD. H ταυτόχρονη άνοδος του ακροδεξιού AfD, το οποίο μολονότι παρακολουθείται για την αντισυνταγματική του δράση αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στη Θουριγγία, καθιστούσε μονόδρομο την κυβερνητική συνεργασία με το κόμμα του αριστερού λαϊκισμού της Βάγκενκνεχτ. Η ίδια έκανε τα πάντα για να κρατήσει το κόμμα της μακριά από κυβερνητικές ευθύνες, π.χ. ζητούσε τη διακοπή της υποστήριξης της Ουκρανίας από τη Γερμανία ως προγραμματική δέσμευση των τοπικών κυβερνήσεων.

Στη Θουριγγία το BSW παραμένει στην τρικομματική κυβέρνηση του χριστιανοδημοκράτη Μάριο Φόιγκτ. Αλλά η επικεφαλής του κόμματος στο κρατίδιο, Κάτια Βολφ, έκανε ρεαλιστική στροφή στα προβλήματα του κρατιδίου και συγκρούστηκε μετωπικά με τη Σάρα Βάγκενκνεχτ.  Στο Βρανδεμβούργο, το πείραμα της συγκυβέρνησης του σοσιαλδημοκράτη Βόιντκε με τους αριστερούς λαϊκιστές της Σάρα Βάγκενκνεχτ δεν άντεξε πάνω από έναν χρόνο.

Δεν έπιασε πλαφόν

Στις παγγερμανικές εκλογές τον Φεβρουάριο του 2025 το BSW με 4,98% δεν έπιασε το πλαφόν του 5% για μερικές χιλιάδες ψήφους. Εμεινε εκτός Ομοσπονδιακής Βουλής, παρά τις ενστάσεις και προσφυγές στο ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας. Χωρίς το βήμα της Μπούντεσταγκ, που θα της διασφάλιζε σταθερή προβολή των φιλορωσικών της θέσεων – ταυτόσημες, αν και από άλλη αφετηρία, με τις φιλοπουτινικές θέσεις του ακροδεξιού AfD –, η Σάρα Βάγκενκνεχτ παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος που η ίδια ίδρυσε, και το οποίο φυλλορροεί. Στο Βρανδεμβούργο διαλύθηκε ο κυβερνητικός συνασπισμός SPD-BSW, καθώς ο τοπικός υπουργός Οικονομικών, Ρόμπερτ Κρούμπαχ, εγκατέλειψε με άλλους δύο βουλευτές το BSW και προσχώρησε στους Σοσιαλδημοκράτες του Βόιντκε.

Συμπέρασμα: «με τους λαϊκιστές δεν γίνεται χωριό», σχολίασε η εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ» του Βερολίνου.  Το «πείραμα» του Βόιντκε στο Βρανδεμβούργο ανέδειξε τις εγγενείς αδυναμίες των λαϊκιστών, αριστερών και δεξιών, να ανταποκριθούν στις ανάγκες διακυβέρνησης, να αναλάβουν τις ευθύνες που αυτή συνεπάγεται, να προσγειωθούν στην πραγματικότητα των απαραίτητων συναινέσεων που επιβάλλει η συμμετοχή σε ένα κυβερνητικό σχήμα.

Παραμένει πρωθυπουργός

O σοσιαλδημοκράτης Ντίτμαρ Βόιντκε παραμένει πρωθυπουργός στο Βρανδεμβούργο. Αλλά θα πρέπει τώρα να αναζητήσει νέο κυβερνητικό εταίρο. Πολλές επιλογές δεν έχει, παρά μόνον την εξής μία: τη συνεργασία με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU), τον εταίρο που θα προτιμούσε εξ αρχής ο Βόιντκε. Είχε συνεργαστεί μαζί τους και στην προηγούμενη τρικομματική κυβέρνηση SPD-CDU-Πρασίνων. Το κόμμα των Οικολόγων έμεινε αυτήν τη φορά εκτός τοπικής Βουλής στο Πόσνταμ, και η μετεκλογική αριθμητική δεν έδινε άλλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, παρά με τη συνεργασία με το κόμμα της Βάγκενκνεχτ. Τώρα, με την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD με τις δύο προσχωρήσεις βουλευτών από το κόμμα της Βάγκενκνεχτ, διασφαλίζεται μία οριακή πλειοψηφία Σοσιαλδημοκρατών – Χριστιανοδημοκρατών.

Προγραμματικά δεν υπάρχουν κόκκινες γραμμές και ανυπέρβλητα εμπόδια για την κυβερνητική συνεργασία SPD-CDU, το αντίθετο μάλιστα. Αλληλοσυμπληρώνονται. Οι Σοσιαλδημοκράτες φροντίζουν για το κοινωνικό κράτος, οι Χριστιανοδημοκράτες θα αναλάβουν πιθανότατα το υπουργείο Οικονομικών και τη διαχείριση του ταμείου. Αλλωστε, συνεργάζονται και στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση Μερτς, με τη διαφορά ότι στο Βρανδεμβούργο ο μεγάλος εταίρος είναι οι Σοσιαλδημοκράτες. Οι διαπραγματεύσεις του Βόιντκε με τους Χριστιανοδημοκράτες για ένα νέο κυβερνητικό πρόγραμμα θα ξεκινήσουν άμεσα, και αναμένεται ότι μέχρι το Πάσχα στις αρχές Απριλίου θα υπάρχει νέα κυβέρνηση στο Πότσνταμ. Αυτήν τη φορά, χωρίς τους ακροαριστερούς λαϊκιστές.