Ασφαλιστικό: 7+1 αλλαγές – ανατροπές φέρνει ο νέος χρόνος

Οκτώ αλλαγές στο ασφαλιστικό καθεστώς φέρνει το 2026. Μεταξύ άλλων, με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο θα έρθουν ανατροπές στη μη συνταξιοδοτικές παροχές που καταβάλλουν τα ασφαλιστικά ταμεία. Με την εφαρμογή του προβλέπεται εξομοίωση όλων των παροχών (όπως επίδομα ασθενείας, μητρότητας, αναπηρίας, εργατικού ατυχήματος και έξοδα κηδείας) στο επίπεδο που ισχύει στο πρώην ΙΚΑ.

Toνίζεται ότι η κυβέρνηση επιλέγει το «πάγωμα» των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μέχρι το 2030 προκειμένου να δοθεί χρόνος για την αντιμετώπιση των δημογραφικών και οικονομικών προκλήσεων. Η διατήρηση των σημερινών ορίων ηλικίας για την έξοδο προς τη συνταξιοδότηση – τουλάχιστον έως το 2030 – θεωρείται σίγουρη, καθώς τα στοιχεία για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής παραμένουν στάσιμα, γεγονός που παρέχει ένα χρονικό παράθυρο μετάθεσης των επώδυνων μέτρων. Οι 8 αλλαγές στο Ασφαλιστικό για το 2026 είναι οι παρακάτω:

Με το υπό κατάθεση ασφαλιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας θα θεσπιστεί νέος ενιαίος κανονισμός παροχών στον ΕΦΚΑ. Αυτό σημαίνει ότι θα γίνουν αυστηρότερες οι προϋποθέσεις χορήγησής τους. Παράλληλα θα υπάρξουν περικοπές παροχών τις οποίες εξακολουθούν να καταβάλλουν κυρίως πρώην «ευγενή ταμεία», δηλαδή ΟΤΕ, ΔΕΗ, τράπεζες και ΔΕΚΟ. Ο νέος κανονισμός θα αλλάξει άρδην τον χάρτη των επιδομάτων με τη διαμόρφωση ενιαίων κανόνων για τις μη συνταξιοδοτικές παροχές του ΕΦΚΑ.

Οπως προκύπτει από το πόρισμα της επιτροπής, που έχει συσταθεί στο υπουργείο Εργασίας, η διαμόρφωση ενιαίων κανόνων θα επιφέρει και περικοπές και αποτελεί εκκρεμότητα από την 1η Ιανουαρίου 2017, οπότε ενσωματώθηκαν όλα τα ασφαλιστικά ταμεία στον ΕΦΚΑ. Εμφαση θα δοθεί στις παροχές ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος, αλλά και αναπηρίας, όπως και στα έξοδα κηδείας. Με τον τρόπο αυτόν αναμένεται να υπάρξει εξορθολογισμός των παροχών και να δημιουργηθεί ένας ενιαίος κανονισμός, από τους 88 που υπάρχουν σήμερα. Ο ενιαίος κανονισμός παροχών αποτελεί το πρώτο βήμα για την απλοποίηση της πολυνομίας και την κατάργηση των επιμέρους καταστατικών που ακόμη και σήμερα εφαρμόζονται από τα Ταμεία, παρότι όλα έχουν ενταχθεί στον ΕΦΚΑ.

Αλλαγές στο εργόσημο με τη θέσπιση ανώτερου πλαφόν και πληρωμές online μέσω πλατφόρμας και τραπεζών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν φαινόμενα φοροδιαφυγής και ξεπλύματος μαύρου χρήματος.

Αυξήσεις στις συντάξεις. Η προσωπική διαφορά από το 2026 δεν θα αποτελεί πλέον τροχοπέδη για τις ετήσιες αυξήσεις στις συντάξεις για 671.586 συνταξιούχους, οι οποίοι μέχρι πρότινος αποκλείονταν από τις αυξήσεις, λαμβάνοντας αντί αυτών το επίδομα προσωπικής διαφοράς. Επομένως, οι αυξήσεις 2,4% που ήδη καταβλήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες έχουν αποδέκτες όχι μόνο 1,9 εκατ. συνταξιούχους όπως πέρυσι, αλλά το σύνολο των συνταξιούχων, περίπου 2,5 εκατ. άτομα.

Μείωση φορολογίας. Χιλιάδες συνταξιούχοι με εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ θα δουν, με τις συντάξεις Ιανουαρίου, αύξηση στις καθαρές αποδοχές τους, καθώς θα εφαρμοστεί η μείωση της παρακράτησης φόρου. Οσοι έχουν μικρότερο εισόδημα από 10.000 ευρώ ετησίως (περίπου 833 ευρώ τον μήνα) – που αφορά δυστυχώς την πλειονότητα των συνταξιούχων – εμπίπτουν στην κατηγορία του αφορολόγητου, ακόμη και με ένα εξαρτώμενο τέκνο.

Αύξηση ορίων ηλικίας. Κατά ένα εξάμηνο επιβαρύνονται, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι περίπου 25.000-30.000 εναπομείναντες ασφαλισμένοι που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν το 2026 πριν από τα 62 έτη, με τα μεταβατικά όρια ηλικίας.

Πρόκειται κυρίως για:

• Μητέρες ανηλίκων
• Γονείς του Δημοσίου
• Ασφαλισμένους στα βαρέα και ανθυγιεινά.

Αύξηση εισφορών για επαγγελματίες. Από 1/1/2026 αυξάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές για περίπου 1,2 εκατ. αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αύξηση θα κινηθεί ισόποσα με τον πληθωρισμό του 2025, δηλαδή στο 2,6%-2,8%. Η χαμηλότερη εισφορά από 244,65 ευρώ τον μήνα θα αυξηθεί στα 251,26 ευρώ, με την ετήσια επιβάρυνση να ανέρχεται σε 79,27 ευρώ. Αντίστοιχα αυξάνονται και οι εισφορές για υγειονομική περίθαλψη, επικουρική σύνταξη και εφάπαξ. Οι μη μισθωτοί θα κληθούν έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 να επιλέξουν μία από τις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες, ενώ οι αυξημένες εισφορές θα εμφανιστούν στα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ στο τέλος Φεβρουαρίου.

Ψηφιοποίηση ΕΦΚΑ. Εως το καλοκαίρι του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση του χαρτώου αρχείου του ΕΦΚΑ, δηλαδή το σκανάρισμα – σε πρώτη φάση – 53 εκατομμυρίων χειρόγραφων καρτελών ενσήμων. Στόχος είναι η επιτάχυνση της απονομής συντάξεων, με έμφαση στις επικουρικές, οι οποίες εξακολουθούν να παρουσιάζουν μεγάλες καθυστερήσεις.

Αλλαγές στην επαγγελματική ασφάλιση. Το σχέδιο νόμου που θα προωθηθεί εντός του 2026 θα προβλέπει βελτιώσεις στον νόμο του 2023, με στόχο τη θεσμική θωράκιση των ΤΕΑ και την ισονομία μεταξύ ΤΕΑ και Ομαδικών Συμβολαίων. Μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το φορολογικό καθεστώς, εξαιτίας του οποίου – όπως εκτιμούν εκπρόσωποι του κλάδου – η αγορά των ΤΕΑ έχει ουσιαστικά «παγώσει».