Ανάλυση CNN: Γιατί ο Τραμπ θέλει να κάνει απόβαση στη Γροιλανδία

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ  Ντόναλντ Τραμπ αναζητά νέες εξαγορές στο πλαίσιο του οράματός του για την οικοδόμηση μιας αμερικανικής «αυτοκρατορίας του 21ου αιώνα», μετά την απομάκρυνση του επικεφαλής του καθεστώτος της Βενεζουέλας.

Κατά την πρώτη του θητεία, η ιδέα απόκτησης της Γροιλανδίας αντιμετωπίστηκε ως γραφικότητα – μία ακόμη προκλητική δήλωση ενός προέδρου που επιδίωκε τον αιφνιδιασμό. Ακόμη και πέρυσι, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ επισκέφθηκε το νησί με το προεδρικό τζετ και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς πραγματοποίησε επίσημη περιοδεία, πολλοί θεώρησαν τις κινήσεις αυτές ως πολιτικό τρολάρισμα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι την Τρίτη επανεπιβεβαίωσαν την κυριαρχία της Γροιλανδίας και τις διεκδικήσεις της Δανίας επί της αυτόνομης επικράτειάς της, δηλώνουν ότι λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις απειλές του Αμερικανού προέδρου. Η ανησυχία εντείνεται μετά τις δηλώσεις ανώτερων στελεχών του Λευκού Οίκου ότι ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο εμπίπτει στη σφαίρα επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο κορυφαίος σύμβουλος του προέδρου, Στίβεν Μίλερ, δήλωσε στο CNN ότι οι ΗΠΑ δεν δεσμεύονται από τους «σιδερένιους νόμους» ενός κόσμου που διέπεται από ισχύ και δύναμη.

Ένα στρατηγικό διακύβευμα

Ο Τραμπ θεωρεί τη Γροιλανδία ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Το νησί αποτελεί κομβικό σημείο στον Ατλαντικό Ωκεανό. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το λεγόμενο «Αεροπορικό Κενό της Γροιλανδίας» υπήρξε κρίσιμο πεδίο μάχης, με τα γερμανικά υποβρύχια να επιτίθενται σε συμμαχικές νηοπομπές.

Σε ένα μελλοντικό μεγάλο πόλεμο, ο έλεγχος της Γροιλανδίας θα σήμαινε κυριαρχία στις βασικές θαλάσσιες οδούς του Ατλαντικού. Ήδη, αμερικανική στρατιωτική βάση στο νησί διαδραματίζει ρόλο στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων των ΗΠΑ.

Με την κλιματική αλλαγή να ανοίγει νέες ναυτιλιακές διαδρομές στην Αρκτική, η γεωπολιτική σημασία της Γροιλανδίας αυξάνεται. Κίνα και Ρωσία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.

Ωστόσο, επικριτές του Τραμπ επισημαίνουν ότι τίποτα δεν εμποδίζει τις ΗΠΑ να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμφωνιών. Η Γροιλανδία είναι αυτόνομη περιοχή κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και υφίσταται συνθήκη που επιτρέπει εκτεταμένες αμερικανικές στρατιωτικές δραστηριότητες.

Το νησί διαθέτει, επίσης, ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών.

Η επιμονή του Τραμπ ότι θα «κυβερνήσει» τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό. Η ανακοίνωση ότι η Βενεζουέλα θα παραδώσει έως και 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στις ΗΠΑ, με τα έσοδα να τελούν υπό τον έλεγχο του Τραμπ, ενίσχυσε τις ανησυχίες περί εκμετάλλευσης κυρίαρχων κρατών.

Ανησυχία στην Ευρώπη

Οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσαν από κοινού με την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, ότι «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της».

Ο απόστρατος ναύαρχος και πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ Τζέιμς Σταυρίδης, δήλωσε στο CNN: «Αυτό είναι το τέλος του ΝΑΤΟ για το οποίο μιλάμε. Ας το αποφύγουμε αυτό».

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Μέρφι προειδοποίησε: «Νομίζω ότι τώρα πρέπει πραγματικά να σκεφτείτε τι υπάρχει στο μυαλό του προέδρου».

Η Δανία έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε απόπειρα βίαιης κατάληψης της Γροιλανδίας επέφερε καίριο πλήγμα στην αξιοπιστία της Βορειο Ατλαντικής Συμμαχίας . Παράλληλα, η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ για την άμυνά της καθιστά τη θέση της ιδιαίτερα ευάλωτη.

Ο ίδιος ο Μίλερ δήλωσε: «Κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Αβέβαιο μέλλον

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε νομοθέτες ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να επιδιώκει την αγορά της Γροιλανδίας, παρά τις επανειλημμένες αρνήσεις της Δανίας και των τοπικών αρχών.

Το κόστος, οι νομικές διαδικασίες και η ανάγκη εγκρίσεων από το Κογκρέσο και την ΕΕ καθιστούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο εξαιρετικά περίπλοκο.

Σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αστάθειας, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η επιθετική αυτή στρατηγική θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει ριζικά τις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης και το μέλλον της του ΝΑΤΟ και της Δύσης εν γένει.

Πηγή:CNN