Ο γάιδαρος και τα δόντια του
Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μιας ποικιλίας ανθρωπιστικών, εκπαιδευτικών και μορφωτικών προγραμμάτων ανταλλαγών που αφορούν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων ανήκει στις προτεραιότητες του διεθνούς Rotary, του παγκόσμιου δικτύου εθελοντών (200 χώρες, πάνω από ένα εκατομμύριο μέλη), το οποίο στην Ελλάδα έχει περισσότερους από 110 Ομίλους.
Αυτή τη στιγμή οκτώ από τους ελληνικούς Ομίλους Ροταριανών Ελλάδας συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Χάρισε το δώρο της πρόσβασης», που αφορά δωρεά αναπηρικών αμαξιδίων σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους όλης της χώρας. Με συντονιστή τον Ροταριανό Ηλεκτρονικό Ομιλο Ελλάδας, οι Ομιλοι αυτοί είναι οι: Αγία Παρασκευή – Αθήνα, Ανοιξη – Σεμέλη, Χαλάνδρι, Κηφισιά – Καστρί, Πάτρα – Κωστής Παλαμάς, Πρέβεζα και Ψυχικό.
Στην πράξη: κάθε Ομιλος βάζει χρήματα από το ταμείο του και αγοράζει αμαξίδια με σκοπό να μοιραστούν σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους όλης της Ελλάδας ώστε οι επισκέπτες με κινητικά προβλήματα ή κάποια μορφή αναπηρίας να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτούς ή, σε άλλες περιπτώσεις, οι επισκέπτες που, ο μη γένοιτο πάθουν κάτι την ώρα της επίσκεψης, να μπορούν να εξυπηρετηθούν άμεσα και ανθρώπινα.
Το 2025 η προσπάθεια αυτή διήνυσε τον δεύτερο χρόνο της, με τη διαφορά ότι πέρυσι πήρε επίσης την έγκριση του υπουργείου Πολιτισμού, κάτι που αποδείχθηκε πολύ βασικό, διότι χωρίς το ΥΠΠΟΑ αυτή η προσπάθεια πολύ δύσκολα έβρισκε… αποδέκτες!
«Το τεράστιο πρόβλημα που είχαμε το 2024 στο να προσφέρουμε τα αμαξίδια ήταν η καθυστέρηση στις απαντήσεις των δημόσιων φορέων, καθότι οι Ομιλοί μας θέλουν έγγραφη απάντηση» ανέφερε στα «ΝΕΑ» από την Πάτρα ο Γιώργος Σταυρόπουλος, ειδικός γραμματέας Ροταριανού Ηλεκτρονικού Ομίλου Ελλάδας.
Για παράδειγμα, αν μια επιστολή για δωρεά αμαξιδίων στελνόταν τον Οκτώβριο, η απάντηση του φορέα (αν όντως υπήρχε απάντηση) ερχόταν τον Δεκέμβριο. Οι επιστολές περιέγραφαν το προφίλ και τους εκπροσώπους του Ομίλου, γνωστοποιώντας συγχρόνως την επιθυμία των Ροταριανών να κάνουν δωρεά ένα ή δύο αμαξίδια στο τάδε μουσείο ή στον δείνα αρχαιολογικό χώρο ανάλογα με τις ανάγκες που κάθε χώρος είχε.
Και όμως υπήρξαν φορείς που ποτέ δεν απάντησαν ή άλλοι που ταλαιπώρησαν τους δωρητές με διάφορα, άνευ σημασίας γραφειοκρατικά ζητήματα, μακριά από την ουσία της όλης προσπάθειας. Ο Γιώργος Σταυρόπουλος αναφέρθηκε σε φορείς που ζητούσαν λεπτομέρειες για τα τεχνικά χαρακτηριστικά των αμαξιδίων, ενώ ο κάθε Ροταριανός Ομιλος αναγκαζόταν να αναφέρεται στη δίχρονη εγγύηση των αμαξιδίων και στο ISO πιστοποιητικό τους. Σε άλλες περιπτώσεις οι φορείς ζητούσαν να υπογραφεί σύμβαση έργου, ενώ προφανώς δεν επρόκειτο για πολιτιστική προσφορά!
Η ειρωνεία είναι ότι οι ρίζες της απόφασης των οκτώ Ροταριανών Ομίλων να προβούν σε αυτή τη δωρεά είναι εντελώς βωματικές. Στις αρχές του 2024, μια Ροταριανή επισκέφθηκε με τη μητέρα της ένα μουσείο και επειδή η τελευταία είχε χτυπήσει ζήτησε αναπηρικό αμαξίδιο. Η απάντηση που δέχτηκε ήταν ότι ναι μεν το αμαξίδιο υπάρχει, αλλά «χρειάζεται ραντεβού για να το πάρετε ύστερα από δύο μήνες» όπως ανέφερε ο Σταυρόπουλος.
Υστερα από αυτό το περιστατικό ακολούθησε έρευνα των Ροταριανών σε διάφορα μεγάλα μουσεία της Ελλάδας. Το μόνο που διέθετε αμαξίδιο ήταν το Μουσείο Ακρόπολης. «Το Εθνικό Αρχαιολογικό είχε δύο που ήταν παρασάνταλα. Στο Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας βρισκόταν ένα τυλιγμένο με σύρμα». Και κάπως έτσι, δειλά δειλά, ξεκίνησε το πρόγραμμα το 2024 με τη δωρεά 17 αμαξιδίων σε διάφορα μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους που είχαν αυτή την ανάγκη. Το πρόγραμμα είναι μοιρασμένο σε κύκλους και το 2025, με δύο δωρεές, η προσφορά αμαξιδίων διπλασιάστηκε, ενώ από τη στιγμή που το πρόγραμμα άρχισε να ακούγεται προσέλκυσε και χορηγούς.
Οταν πριν από λίγο καιρό έγινε η επικοινωνία μας με τον Γιώργο Σταυρόπουλο, ο ίδιος είχε αναλάβει την αποστολή αμαξιδίων σε σημεία με μουσεία ή αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Πάτρα, το Μεσολόγγι και το Αγρίνιο. Κάποιοι άλλοι όμιλοι των Ροταριανών θα αναλάμβαναν την αποστολή αμαξιδίων σε Ναύπλιο, Πρέβεζα, Λευκάδα, Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Ρόδο και Σαντορίνη.
Ομως όλα αυτά δεν θα είχαν γίνει αν στην όλη προσπάθεια δεν έβαζε τη στάμπα του το επίσημο κράτος, το υπουργείο Πολιτισμού.
Τη σοφή λαϊκή ρήση «του χάριζαν γάιδαρο κι εκείνος τον κοιτούσε στα δόντια» όλοι την ξέρουμε. Δυστυχώς, στους καχύποπτους καιρούς μας, όλοι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, τη ζούμε. Η καχυποψία βρίσκεται πλέον τόσο βαθιά στο DNA μας που ακόμα και μια ευγενική πράξη, όπως μια δωρεά για ενάρετο, ανθρώπινο σκοπό, μπορεί να θεωρηθεί ύποπτη.