Γερμανία: Γιατί η «ατμομηχανή» της Ευρώπης πάει στο «ρελαντί» τη μείωση των εκπομπών αερίων

Η Γερμανία κατέγραψε περαιτέρω επιβράδυνση στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου το 2025, γεγονός που απειλεί την επίτευξη των εθνικών κλιματικών στόχων, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Agora Energiewende.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι εκπομπές μειώθηκαν μόλις κατά 1,5% το 2025, φτάνοντας τους 640 εκατομμύρια τόνους CO2. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο ρυθμός αυτός είναι ανεπαρκής και πως, αν συνεχιστεί η ίδια τάση, ο στόχος για μείωση 65% έως το 2030 σε σχέση με το 1990 «απειλείται σοβαρά».

Η περιορισμένη μείωση αποδίδεται κυρίως στην κρίση που πλήττει τη γερμανική βιομηχανία και όχι σε ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές προς μια πιο πράσινη οικονομία. Η Agora Energiewende επισημαίνει ότι η χώρα παρέμεινε εντός των νομικών ορίων, ωστόσο «η προστασία του κλίματος χάνει ταχύτητα».

Το 2024 οι εκπομπές είχαν μειωθεί κατά 3%, ενώ το 2023 η μείωση είχε φτάσει το 10%. Για να επιτευχθεί ο στόχος του 2030, το Βερολίνο θα πρέπει να μειώνει τις εκπομπές κατά μέσο όρο 36 εκατομμύρια τόνους CO2 ετησίως – τέσσερις φορές περισσότερο από το αποτέλεσμα του 2025.

Η βιομηχανία και οι παγκόσμιες αγορές

Παρά τη μείωση 7,2% στις εκπομπές της βαριάς βιομηχανίας, η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση της παραγωγής λόγω «αδύναμης ζήτησης και τεταμένων παγκόσμιων αγορών». Οι τομείς των χημικών προϊόντων και της μηχανοκατασκευής επηρεάστηκαν ιδιαίτερα.

Η Agora Energiewende τονίζει ότι από την πανδημία του 2020 έως τους αμερικανικούς δασμούς του 2025, η μείωση των εκπομπών προήλθε κυρίως από κρίσεις και όχι από την υιοθέτηση καθαρότερων τεχνολογιών. Αντίθετα, οι τομείς των κτιρίων και των μεταφορών εμφάνισαν αύξηση εκπομπών λόγω ψυχρότερου καιρού και υψηλότερης κατανάλωσης καυσίμων.

Η πτώση των επενδύσεων «φρέναρε την οικονομική ανάκαμψη και τη μετάβαση προς κλιματικά ουδέτερη παραγωγή», σημειώνει η μελέτη. Ωστόσο, καταγράφεται άνοδος στο μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χάρη στην ηλιοφάνεια-ρεκόρ του 2025. «Οι προσπάθειες των τελευταίων ετών φέρνουν καρπούς», αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Πολιτικές προτεραιότητες και νέες κατευθύνσεις

Η ανησυχία για την κλιματική αλλαγή παραμένει έντονη στη γερμανική κοινωνία, όμως, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που επικαλείται η Agora Energiewende, η προσοχή στρέφεται πλέον σε ζητήματα όπως η αγοραστική δύναμη και η ασφάλεια. Αυτά τα θέματα κυριάρχησαν στις εκλογές του Φεβρουαρίου 2025, όπου επικράτησαν οι συντηρητικοί.

Η νέα κυβέρνηση συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών, Χριστιανοκοινωνιστών και Σοσιαλδημοκρατών, που ανέλαβε τον Μάιο, δεν έχει ακόμη παρουσιάσει τους νέους στόχους για την ενεργειακή και κλιματική πολιτική. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τάσσεται υπέρ της χαλάρωσης των περιβαλλοντικών κανόνων και αντιτίθεται στην απαγόρευση πωλήσεων νέων θερμικών κινητήρων από το 2035.

Παράλληλα, η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα περιορίσει τις επιδοτήσεις για την καθαρή ενέργεια, τις οποίες θεωρεί υπερβολικές. Η Agora Energiewende εισηγείται την εκπόνηση σχεδίου για «στοχευμένη υποστήριξη των αντλιών θερμότητας και των ηλεκτρικών αυτοκινήτων» και την άμεση αναθεώρηση του νόμου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.