Родригес Венесуэла президенти сифатида қасамёд қилди, Мадуро иши судда
Венесуэлада сиёсий вазият яна бир бор кескин бурилиш олди. Хабарларга кўра, АҚШнинг Николас Мадурони қўлга олиш билан якунланган ҳарбий амалиётидан кейин мамлакат вице-президенти бўлиб ишлаб келган Делси Родригес парламент — Миллий ассамблея олдида давлат раҳбари вазифасини вақтинча бажарувчи сифатида қасамёд қилди. Маросим 5 январ куни бўлиб ўтгани айтилмоқда.
Қасамёд маросимини парламент спикери, Делси Родригеснинг акаси — Хорхе Родригес олиб борган. Делси Родригес нутқида вазиятни “қонуний бўлмаган ҳарбий тажовуз” дея баҳолаб, Венесуэла халқига етган оғирликлардан афсус билдираётганини айтган. Хабарларда у “икки қаҳрамон” ҳақида гапиргани ҳам келтирилади — бу ерда фақат Мадуро эмас, унинг рафиқаси Силия Флорес ҳам назарда тутилаётгани қайд этилган.
Маълум қилинишича, Делси Родригес қасамёдни Венесуэла Олий суди уни вақтинча раҳбар сифатида тайинлаганидан икки кун ўтиб келтирган. Янги мақомда у Каракас ташқи сиёсатда “мувозанатли ва ўзаро ҳурматга таянадиган” муносабатларни ривожлантиришга урғу беришини, жумладан АҚШ билан ҳам шундай алоқалар қуриш нияти борлигини билдирган.
Шу ўринда Вашингтондан ҳам қаттиқ сигналлар янгради. АҚШ президенти Доналд Трамп Делси Родригес АҚШ ҳокимияти билан ҳамкорлик қилмаса, “жуда катта бадал тўлайди”, дея огоҳлантиргани хабар қилинди.
Бундан ташқари, Bloomberg манбаларига таянган ҳолда, Мадуро ағдарилганидан кейин Венесуэлада АҚШ сиёсати ва ислоҳотлар жараёнини мувофиқлаштиришда давлат котиби Марко Рубио асосий маъмурий роллардан бирини зиммасига олиши мумкинлиги ҳақида ёзди.
Яна бир баҳсли деталь: АҚШ Давлат департаментига тегишли ижтимоий тармоқда “Ғарбий яримшар — бизники” мазмунидаги пост пайдо бўлгани ҳақида ҳам хабарлар тарқалди. Унда АҚШ хавфсизлигига таҳдидга йўл қўйилмаслиги таъкидлангани айтилади.
Энг кўп муҳокама қилинаётган нуқта эса Мадуро ва Силия Флореснинг қўлга олиниши бўлмоқда. Хабарларга кўра, 3 январ куни “Operation Absolute Resolve” (матнда “Мутлақ қатъият”) доирасида АҚШнинг “Делта” махсус бўлинмаси Николас Мадуро ва унинг турмуш ўртоғини қўлга олган, кейин улар АҚШ ҳудудига олиб чиқилган. 5 январ куни Мадуро Нью-Йоркда илк суд мажлисида иштирок этгани айтилмоқда.
Reuters ва AP хабарларида Мадурога “наркотерроризм” йўналишидаги айбловлар, қурол сақлаш ва бошқа бир қатор пунктлар қўйилгани тилга олинади. Мадуро эса айбловларни рад этиб, буни Венесуэланинг нефть ресурслари атрофидаги босим билан боғлаётгани ҳақида ёзилган.
Қисқаси, Венесуэлада ҳокимият тизими ташқи босим ва ички беқарорлик кесишган жойга келиб қолди. Бир томонда — Делси Родригес раҳбарлигида “давлат ишлаётгани”ни кўрсатишга уриниш, иккинчи томонда — АҚШнинг қаттиқ баёнотлари ва янги қоидаларни ўрнатишга интилиши ҳақидаги сигналлар.
Энг муҳим саволлар ҳали очиқ: вақтинчалик раҳбарият сайловлар масаласида қандай қадам қўяди, Вашингтон билан муносабатлар қай даражада “ўзаро ҳурмат” доирасида қолади ва венесуэлаликлар кундалик ҳаётидаги босим камаядими — йўқми. Ҳозирча эса битта нарса аниқ: минтақа яна узоқ вақт дунё сиёсатининг энг қайноқ нуқталаридан бири бўлиб туриши мумкин.