Αλλάζει η ετήσια άδεια από το 2026: Πώς «σπάει», τι ισχύει και τι μένει ίδιο

Η ετήσια άδεια παραμένει ένα από τα πιο θεμελιωμένα δικαιώματα των εργαζομένων, ωστόσο από το 2026 αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο θα οργανώνεται και θα αξιοποιείται. Το νέο πλαίσιο δεν μειώνει τις ημέρες ούτε επηρεάζει την ουσία της προστασίας, αλλά παρεμβαίνει στον μηχανισμό χορήγησης, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία και λιγότερη γραφειοκρατία.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθενται σε ισχύ ρυθμίσεις που επαναπροσδιορίζουν τη διαχείριση της άδειας, δίνοντας περισσότερο έλεγχο στον εργαζόμενο και απλοποιώντας ταυτόχρονα τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

Η άδεια «σπάει», αλλά με όρια

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα τμηματικής λήψης της ετήσιας άδειας. Πλέον, ο εργαζόμενος θα μπορεί να κατανείμει τις ημέρες άδειάς του μέσα στο ίδιο έτος, επιλέγοντας περισσότερα από ένα χρονικά διαστήματα, εφόσον υποβάλει σχετικό αίτημα στον εργοδότη.

Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου η ενιαία άδεια αποτελούσε τον κανόνα και η κατάτμηση την εξαίρεση, από το 2026 η τμηματική χορήγηση καθιερώνεται ρητά. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται να μετατραπεί σε μεμονωμένες ημέρες αποχής από την εργασία.

Ελάχιστη διάρκεια κάθε τμήματος

Για να διατηρηθεί ο χαρακτήρας της πραγματικής ξεκούρασης, προβλέπεται ελάχιστη διάρκεια για κάθε τμήμα άδειας: πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο και έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους απασχολούνται με εξαήμερο.

Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα, ώστε η άδεια να συνεχίσει να εξυπηρετεί τον σκοπό της ανάπαυσης και της αποφόρτισης του εργαζομένου.

Η συνεννόηση παραμένει βασική αρχή

Παρά τη μεγαλύτερη ευελιξία, το νέο πλαίσιο δεν αναιρεί την ανάγκη συνεννόησης. Ο χρόνος χορήγησης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ανάγκες της επιχείρησης όσο και τον προσωπικό προγραμματισμό του μισθωτού.

Σε περιπτώσεις διαφωνιών, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί ενεργό ρόλο ως θεσμικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών και προστασίας των δικαιωμάτων.

Λιγότερη γραφειοκρατία για επιχειρήσεις

Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη», διαδικασία που μέχρι σήμερα δημιουργούσε σημαντικό διοικητικό βάρος για τα λογιστήρια και τις επιχειρήσεις.

Αντί της προαναγγελίας, καθιερώνεται απολογιστική καταχώριση της άδειας, η οποία θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της. Έτσι, διατηρείται ο έλεγχος των αρμόδιων αρχών χωρίς να επιβαρύνεται η καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.

Τι παραμένει αμετάβλητο

Παρά τις προσαρμογές, ο βασικός κορμός της νομοθεσίας για την κανονική άδεια δεν αλλάζει. Ο αριθμός των ημερών εξακολουθεί να εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, ενώ η άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρήματα, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.

Επιπλέον, παραμένει σε ισχύ η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια στο διάστημα Μαΐου – Σεπτεμβρίου, ρύθμιση που συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις.

Συνολικά, το νέο πλαίσιο δεν περιορίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων, αλλά μεταβάλλει τον τρόπο εφαρμογής τους, εισάγοντας μια πιο ευέλικτη και σύγχρονη διαδικασία διαχείρισης της ετήσιας άδειας.