TRUMP, GRÖNLAND İÇİN DE HAREKETE GEÇER Mİ?

2026 yılının ilk günlerinde ABD’nin elit özel kuvvet birimi Delta Force tarafından başarıyla icra edilen Venezuela Operasyonu ile Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu tutuklatıp yargılanmak üzere ülkesi ABD’ye getirten ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası hukuk normları ve uluslararası kuruluşları pek de önemsemeyen tek taraflı ve ulusal çıkarlara dayalı Realist yaklaşımı ile düşmanları kadar dostlarını da korkutmaya devam etmektedir. Öyle ki, Trump’ın Venezuela’da yaptıkları sonrasında sık sık gündeme getirdiği Grönland’ı ABD’ye bağlama düşüncesi şimdilerde bu adanın bağlı olduğu Danimarka’da ciddi anlamda endişe yaratmaktadır.

Grönland haritası

Venezuela Operasyonu sonrası güç gösterisine devam eden ABD Başkanı Donald Trump, bu hamle sonrasında Danimarka’ya bağlı Grönland’ı ABD topraklarına katmak istediklerini yeniden gündeme getirerek, bu konuda gayet ciddi olduğunu ortaya koydu.[1] Öyle ki, Trump, Louisiana Valisi Jeff Landry’i adaya özel temsilci olarak atayarak, bu konuda yakında harekete geçebileceğini gösterdi.[2] Bu konuyu bölgede çok sayıda Çin ve Rus gemisinin gezmesi nedeniyle “ulusal güvenlik” ile gerekçelendiren[3] ABD Başkanı’na yönelik Avrupa kaynaklı tepkiler ise gecikmedi.

Trump ve Jeff Landry

Danimarka’nın 2019’dan bu yana iktidarda olan sosyal demokrat kadın Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın açıklamaları sonrasında Trump’ın Grönland’ı alma düşüncesini “absürt” olarak değerlendirirken, ABD’nin tarihsel bir Washington müttefiki olan ülkesi Danimarka’yı tehdit etmeyi bırakması gerektiğini de açıkladı.[4] Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir statüsü olan Grönland’ın Başbakanı Jens Frederik Nielsen de Trump’ın tehditlerine tepki göstererek, bu konuda sabırlarının taştığını belirtti.[5] Danimarka, ayrıca, ülkelerindeki ABD Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı’na çağıracaklarını açıklarken, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da “Danimarka ile dayanışma içerisinde olduklarını” açıkladılar.[6]

Bu konuda, daha önce de özetlediğimiz gibi[7], BBC’nin haberine göre 4 farklı süreç yaşanabilir:[8]

1. En iyimser senaryo, Trump’ın Grönland’a ilgisini zaman içerisinde kaybetmesi ve bu konuda ciddi bir girişimde bulunmamasıdır.
2. Grönland’da bir süredir ABD’nin de etkisiyle artan bağımsızlıkçı damarın kabarması ve referandum sonucunda adanın bağımsızlığını ilan ederek Danimarka’nın da onayıyla ABD ile daha yakın ilişkiler kurması bir diğer ihtimaldir. Ancak bu yakın ilişkilerin ABD’ye katılma şeklinde mi olacağı henüz öngörülememektedir.
3. Trump’ın Danimarka ve AB ülkelerini ekonomik olarak hedef alarak Kopenhag’ı bu konuda taviz vermeye zorlaması da bir diğer senaryodur. Bu senaryoda da, Grönland’ın Avrupa kontrolünden çıkarak bir şekilde ABD kontrolüne geçmesi öngörülmektedir.
4. Gerçekleşmesi daha zor olan son ihtimal, ABD’nin Grönland’a saldırarak burayı askeri güçle almasıdır.

Bu konuda Trump yönetiminin çılgın bir girişimine engel olacak en temel güç ise kuşkusuz NATO’dur. Danimarka, bilindiği üzere NATO’nun 1949’dan beri kurucu üyelerinden birisi[9] ve çok güvenilir bir müttefiktir. 1973’ten beri Avrupa Birliği’ne de üye olan Danimarka, ABD ile geçmişte de dostane ilişkilere sahip olmuştur. Bu nedenle, Trump’ın bu yaklaşımı müttefiklik ruhuna uygun olmayan çok sert ve abartılı bir tutumdur. Bu konuda NATO müttefiklerinin girişimiyle ABD’nin makul bir çizgiye gelmesi umulmaktadır.

Sonuç olarak, Başkan Trump’ın Grönland politikası gayet ciddi ve bence son derece tehlikelidir. Danimarka gibi müttefik bir devletin toprak bütünlüğünü riske atacak girişimlere Washington’ın kesinlikle ihtiyacı yoktur. Bunun yerine, bu ülke ile anlaşarak Grönland’da bir askeri üs ve yeraltı kaynaklarının ortak işletilmesi gibi formüller üzerinde çalışılmalıdır. Başkan Trump, barışçıl ve iyi bir siyasi miras bırakmak adına demokratik ve müttefik ülkelerle birlikte hareket etmeli, demokrasi karşıtları karşısında da uluslararası hukuka uygun şekilde mücadele vermelidir.

Kapak fotoğrafı: Mette Frederiksen ve Donald Trump

Prof. Dr. Ozan ÖRMECİ

 

DİPNOTLAR

[1] Thomas Mackintosh (2026), “’We need Greenland’: Trump repeats threat to annex Danish territory”, BBC News, 05.01.2026, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.bbc.com/news/articles/c4g0zg974v1o.

[2] Medyascope (2025), “Trump ilhak etmek istediği Grönland’a özel temsilci atadı, Danimarka ayakta”, 23.12.2025, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://medyascope.tv/2025/12/23/trump-ilhak-etmek-istedigi-gronland-a-ozel-temsilci-atadi-danimarka-ayakta/.

[3] Rabia İclal Turan (2026), “Trump says US needs Greenland for its national security”, AA, 05.01.2026, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.aa.com.tr/en/americas/trump-says-us-needs-greenland-for-its-national-security/3789770.

[4] France24 (2026), “Danish PM urges US to stop ‘threatening’ to take control of Greenland”, 04.01.2026, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.france24.com/en/europe/20260104-danish-pm-urges-us-to-stop-threatening-to-take-control-of-greenland.

[5] A.g.e.

[6] France24 (2025), “EU leaders stand by Denmark after Trump appoints special US envoy to Greenland”, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.france24.com/en/europe/20251222-denmark-to-summon-us-ambassador-after-trump-appoints-greenland-envoy.

[7] Ozan Örmeci (2025), “Başkan Trump Niyeti Bozdu: ABD, Grönland İçin Harekete Geçiyor”, Uluslararası Politika Akademisi, 23.12.2025, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://politikaakademisi.org/2025/12/23/baskan-trump-niyeti-bozdu-abd-gronland-icin-harekete-geciyor/.

[8] Laura Gozzi & Robert Greenall (2025), “Trump’ın Grönland tehdidi: Dört muhtemel senaryo”, BBC News Türkçe, 12.01.2025, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.bbc.com/turkce/articles/c20p65q117xo.

[9] NATO (2024), “NATO member countries”, 11.03.2024, Erişim Tarihi: 05.01.2026, Erişim Adresi: https://www.nato.int/en/about-us/organization/nato-member-countries.