Ράδιο Καράκας

Δεν περιμέναμε την προχθεσινή ημέρα για να καταλάβουμε ποιος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Η εγκατάλειψη από τις ΗΠΑ των οποίων αυτός προεδρεύει της Ουκρανίας έχει πολλά επεισόδια – κι ανάμεσά τους, το επεισόδιο της ρήξης με δική του ευθύνη των δεσμών του δημοκρατικού δυτικού κόσμου. Η συνάντησή του με τον καταζητούμενο για εγκλήματα πολέμου Βλαντίμιρ Πούτιν, σε αμερικανικό έδαφος, ήταν τυπικό παράδειγμα αγνόησης του διεθνούς δικαίου. Δεν άκουσα γκρίνια γι’ αυτά.

Αντίθετα, η γκρίνια είναι ουρανομήκης μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τον Τραμπ. Με αποτέλεσμα να γίνουμε όλοι νομικοί και διεθνολόγοι (προοδευτικοί, ασφαλώς), δηλώνοντας την οργή μας για τη διεθνή νομιμότητα, που παραβιάζει η Αμερική. Πρώτοι σε ανησυχία στην Ελλάδα το ΚΚΕ (που επέστρεψε στις εργοστασιακές ρυθμίσεις, κάνοντας συγκέντρωση καίγοντας αμερικανικές σημαίες) και ο Αλέξης Τσίπρας. Το ΚΚΕ, όταν εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, είχε κάνει πορεία από τη ρωσική στην αμερικανική πρεσβεία! Oσο για τον Αλέξη Τσίπρα, ήταν φίλος του καθεστώτος Μαδούρο.

Για πολλά χρόνια, μέχρι την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2019, έκανα καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο «Ράδιο Καράκας». «Ράδιο Καράκας» λεγόταν και η στήλη μου στη σύντομης διάρκειας εφημερίδα «Ελευθερία του Τύπου», που κυκλοφόρησε όταν κατέρρεε ο ΔΟΛ και πριν ανακοινωθεί η επανέκδοση των «ΝΕΩΝ» με τη σημερινή τους ιδιοκτησία. Γιατί; Επειδή ήταν σκανδαλώδης η σχέση του αυταρχικού καθεστώτος Μαδούρο με τον Τσίπρα.

Τόσο σκανδαλώδης που, όταν, πριν ακόμα γίνει κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, αποκαλύφθηκε ότι ο πρεσβευτής της Βενεζουέλας στην Ελλάδα είχε μακρύ χέρι και το χρησιμοποιούσε σε βάρος Ελληνίδων που εργάζονταν στην πρεσβεία (κόρες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ), ο Τσίπρας είχε αλληλογραφήσει με τον Μαδούρο για να αποσιωπηθεί το θέμα. Τόση σκασίλα έχει για τη διεθνή νομιμότητα, ώστε συνεννοήθηκε με τον Μαδούρο για να μην εφαρμοστούν οι ελληνικοί νόμοι.

Αλλά μια και μιλάμε για τη διεθνή νομιμότητα, ας ακούσουμε την επικεφαλής της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, που κέρδισε το Νομπέλ Ειρήνης και για να της απονεμηθεί ριψοκινδύνευσε δραπετεύοντας από τη χώρα. «Κάποιοι μιλούν για εισβολή στη Βενεζουέλα», είπε η Ματσάδο, «και η απάντησή μου είναι ότι η Βενεζουέλα έχει ήδη υποστεί εισβολή. Εχουμε ρώσους πράκτορες, έχουμε ιρανούς πράκτορες. Εχουμε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, που δρουν ελεύθερα σε συνεννόηση με το καθεστώς». Συν το κολομβιανό καρτέλ των ναρκωτικών.

Πέφτετε απ’ τα σύννεφα;

Οσο για τις κατηγορίες που εκτοξεύονται κατά του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ανώτατων στελεχών της ΕΕ καθώς και ηγετών χωρών της, μεταξύ των οποίων του έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, επειδή όλοι τους τόνισαν τη φύση του καθεστώτος Μαδούρο και την ανάγκη μετάβασης στη δημοκρατία, δεν με εκπλήσσουν. Τις εμπνέει η υποκρισία όσων επικαλούνται επιλεκτικά το διεθνές δίκαιο ή τους δημοκρατικούς κανόνες για να στηρίξουν αυταρχισμούς. Πολλοί απ’ αυτούς τους διαμαρτυρόμενους έχουν διαλέξει στρατόπεδο – κι αυτό είναι απέναντι στη δημοκρατική Δύση. Είναι οι οπαδοί της Χαμάς που ξεχνούν την 7η Οκτωβρίου, είναι όσοι κατηγορούν την αντίσταση της Ουκρανίας αδιαφορώντας για την προσάρτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας το 2014 και εργαζόμενοι να μην υποστεί κυρώσεις η χώρα που τότε μόνη παραβίαζε το διεθνές δίκαιο.

Η σύλληψη του Μαδούρο είναι μια δίκαιη τιμωρία ενός δικτάτορα. Η δημοκρατική μετάβαση, όμως, ίσως να μην είναι κοντά – κι αυτό θα έπρεπε περισσότερο να μας λυπεί. Γιατί τη δημοκρατία έχουν ανάγκη οι πολίτες της ταλαίπωρης χώρας.

Περσέπολις

Η Μαρτζάν Σατράπι είναι μια καλλιτέχνις των κόμικς. Το βιβλίο της «Persepolis», στο οποίο αφηγείται με ασπρόμαυρα σχέδια την κατάρρευση του κοσμικού κράτους υπέρ του θεοκρατικού κράτους των Αγιατολάχ, δείχνει με ακρίβεια πώς οι στόχοι ενός δημοκρατικού κινήματος διαμαρτυρίας απέναντι σε έναν αυταρχισμό (του Σάχη, εν προκειμένω) μπορούν να χρησιμεύσουν σε δυνάμεις που, κατά βάθος, απεργάζονται τον δικό τους αυταρχισμό, είτε τον υποκινεί η προσωπική διεκδίκηση της αχαλίνωτης εξουσίας είτε μια ολοκληρωτική ιδεολογία όπως ο ισλαμισμός.

Η ευχή της βασικής ηρωίδας και των άλλων ηρώων της «Περσέπολης» είναι η επιστροφή στη χώρα τους της ελευθερίας – να κινούνται, να μιλούν, να ντύνονται και να πιστεύουν ό,τι θέλουν. Πολλοί απ’ όσους, αυτές τις μέρες, διαδηλώνουν στο Ιράν, απέναντι στον πιο άγριο αυταρχισμό του καθεστώτος, θα μπορούσαν να είναι αναγνώστες της ιστορίας της Σατράπι. Αγωνίζονται με πάθος για την ελευθερία – γνωρίζοντας ότι πολύ δύσκολα θα την κατακτήσουν μόνοι τους. Πιθανόν, δεν ξέρουν ότι στον δυτικό κόσμο, απ’ όπου περιμένουν συμπαράσταση και βοήθεια, ένα αυτοπροσδιοριζόμενο ως «προοδευτικό» ποσοστό είναι εναντίον τους. Γιατί; Επειδή διεκδικούν την ελευθερία, αυτονόητο αγαθό στον δυτικό κόσμο, που στο όνομα των δικαιωμάτων σχετικοποιείται – και στο όνομα των ταυτοτήτων φαλκιδεύεται.

Είναι όμως μεγάλη απογοήτευση να αναμένεις συμπαράσταση και να σου επιστρέφει σιωπή.