Венесуэладан кейинги навбат кимга? Эронгами ёки Гренландияга?
Буюк Британиянинг The Guardian нашрига кўра, АҚШ Венесуэладаги ҳарбий амалиётдан кейин навбатдаги босим нуқтаси сифатида Эрон ва Гренландия атрофидаги кескинликни кучайтириши мумкин. Нашр буни “Венесуэлада бир кечада бўлган воқеалар”дан сўнг Вашингтоннинг янада қаттиқ қадамларга тайёр экани ҳақидаги сигнал сифатида талқин қилган.
Мақолада Трамп ташқи сиёсатдаги қаттиқ, “империал” услубда ҳаракат қилаётгани, шу орқали ички кун тартибидаги шов-шувлардан, жумладан “Эпштейн иши” билан боғлиқ муҳокамалардан диққатни чалғитишга уринаётгани ҳақида ҳам фикрлар келтирилади — бу The Guardian’нинг таҳлилий/муаллифлик позицияси, расмий исботланган режа эмас.
Гренландия: эски истак — янги провокациялар
Трамп аввалги президентлиги даврида ҳам Гренландияни АҚШга қўшиш ғоясини тилга олган, буни “миллий ва халқаро хавфсизлик” билан боғлаган. Гренландия ва Дания эса бундай даъволарни қатъий рад этиб келади.
Сўнгги кунларда бу мавзудаги тортишувга яна бир “ёғ қўшган” эпизод ҳам муҳокама бўлди: Трампнинг яқин ҳамкори ҳисобланган Стивен Миллернинг рафиқаси ижтимоий тармоқда АҚШ байроғи рангларига “бўялган” Гренландия харитасини чиқариб, “Тез орада” деган изоҳ қолдиргани ҳақида хабарлар тарқади. Дания расмийлари буни кескин танқид қилди, бош вазир Метте Фредериксен эса Трампни бундай баёнотларни тўхтатишга чақиргани айтилмоқда.
Эрон: норозиликлар ва “қаттиқ огоҳлантириш”
Айни пайтда Эронда иқтисодий босим ва инфляция фонида норозилик намойишлари кучайгани, тўқнашувлар ва ҳалок бўлганлар ҳақида ҳуқуқ-ҳимоя гуруҳлари маълумот бераётгани хабар қилинди.
Шу фонга параллел равишда, Reuters маълумотларига кўра, Трамп Эрон ҳукумати намойишчиларга нисбатан куч ишлатса, АҚШ “ёрдам бериш” вариантини кўриб чиқиши мумкинлиги мазмунида кескин баёнотлар берган. Бу баёнотлар минтақадаги хавотирни янада оширяпти.
Қўшимча босим нуқталари: Колумбия, Куба, Мексика
Венесуэладан кейин Трамп риторикаси Колумбия, Куба ва Мексика атрофида ҳам кескинлашгани ҳақида хабарлар бор: айниқса Колумбия бўйича “янги ҳарбий амалиёт” ҳақидаги ишоралар ва Куба/Мексикага нисбатан қаттиқ баёнотлар медиа кун тартибига чиқди.
Хулоса: бу ерда энг муҳим нуқта — ҳозирча гап “аниқ тасдиқланган режа”дан кўра, кескин риторика + муаллифлик таҳлиллари ҳақида кетяпти. Лекин Венесуэладаги воқеалардан кейин бундай баёнотлар “геосиёсатда домино эффекти”ни тезлаштириши мумкин — ҳам иттифоқчилар, ҳам рақиблар қаттиқроқ ҳисоб-китоб қила бошлайди.