Σταθερές και ευκαιρίες
Τι ρίζωσε το 2025 που μπορεί να φυτρώσει, ακόμη περισσότερο να ανθήσει, το 2026; Το διαχρονικό ερώτημα στη μετάβαση από τον έναν ετήσιο κύκλο στον άλλο δεν έχει μόνον μία απάντηση. Στη διεθνή σκηνή μια σειρά από νέες παραμέτρους ήρθαν να προστεθούν σε σχεδιασμούς και επιδιώξεις, πολλές έχοντας την αφετηρία τους στις αλλαγές που ήδη προκαλεί το λεγόμενο «δόγμα Τραμπ». Αλλά και στην εγχώρια σκηνή αρκετές κινήσεις στη χρονιά που έφυγε θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν εξελίξεις – από τον εκλογικό ορίζοντα και τον ανασχηματισμό έως τις μεταβολές που θα ακολουθούσαν ένα προαναγγελθέν «κόμμα Τσίπρα» ή ένα πιθανό «κόμμα Καρυστιανού».
Δικαιολογώντας τη δική τους χρησιμότητα και τον ρόλο τους, οι οιωνοσκόποι έχουν ήδη πιάσει δουλειά. Περισσότερο από τις νέες παρεμβάσεις ή τα απρόβλεπτα, ωστόσο, τις εξελίξεις τις δρομολογούν οι σταθερές, πρωτίστως επειδή συνδέονται με σχεδιασμούς με μεγαλύτερο βάθος πεδίου. Και στη γειτονιά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτελούν δύο σταθερές που, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, θα συνεχίσουν και το 2026 να ελέγχουν την κατάσταση των πραγμάτων. Το δικό τους ραντεβού που προγραμματίζεται πριν έρθει η άνοιξη, θα επιβεβαιώνει πρώτα απ’ όλα τον κεντρικό ρόλο τους.
Η βεβαιότητα του Μητσοτάκη για το ταξίδι στην Αγκυρα μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 έχει καταγραφεί. Οπως προεξοφλείται και από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών – από το τετ α τετ στη Βιέννη στις αρχές Δεκεμβρίου, Γεραπετρίτης και Φιντάν άρχισαν να ρυθμίζουν τις λεπτομέρειες. Μια επιβεβαίωση, ωστόσο, εκκρεμεί από την τουρκική πλευρά και είναι πρόδηλο ότι τυχόν νέα παράταση στο ραντεβού κορυφής στην Αγκυρα, θα ενισχύσει εύλογα τους προβληματισμούς για τη φάση στην οποία βρίσκονται τα ελληνοτουρκικά, τους οποίους είχε ήδη φουντώσει και η ακύρωση της συνάντησης τον περασμένο Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη.
Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που ο Πρωθυπουργός έχει χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών από την αποστολή στην Αγκυρα, ενώ επέστρεψαν και οι αερομαχίες στο Αιγαίο μετά από μια τριετή νηνεμία. Αν το Ακ Σαράι βάζει φραγή στον δίαυλο με το Μαξίμου και περιορίζει τις διμερείς επαφές σε κατώτερα επίπεδα, μήπως αυτό συνεπάγεται και μια αναθεωρητική στάση ως προς το αφήγημα των «ήρεμων νερών»;
Στο Μαξίμου και το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας δεν θεωρούν ότι υπάρχουν ουσιώδεις μεταβολές στα ελληνοτουρκικά. Η διελκυστίνδα έχει να κάνει κυρίως με την αλλαγή προτεραιοτήτων – παρά την καχυποψία που εκατέρωθεν συντηρείται, για Αθήνα και Αγκυρα τα διμερή έχουν μπει σε έναν δρόμο και δεν υπάρχει ανησυχία για ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι ο ελληνοτουρκικός διάλογος έχει αλλάξει ταχύτητα, με τα ενεργειακά να αποτελούν αυτή την περίοδο την παράμετρο που ελέγχει τον ρυθμό. Χωρίς μεγαλεπίβολα σχέδια στην ατζέντα και αποφάσεις που θα ανοίξουν νέα κεφάλαια στις διμερείς σχέσεις, Μητσοτάκης και Ερντογάν θα συναντηθούν ξανά, έστω για να δώσουν έμφαση στην αξία του διαλόγου μπροστά σε μια αναγκαστική συμβίωση στην ίδια γειτονιά. Κινήσεις όπως η ανανέωση της βίζας – εξπρές στους τούρκους πολίτες για επισκέψεις σε δώδεκα νησιά του Αιγαίου, θα στέλνουν το μήνυμα ότι τα μποφόρ στις Αιγαίο δεν θα δυναμώσουν.
Μετά το ταξίδι στην Αγκυρα θα μπορούσαν να ανοίξουν ακόμη και «παράθυρα» για να ευνοηθεί η Τουρκία από το ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, όταν περάσει στη δεύτερη φάση του. Στο τραπέζι θα βρεθούν και οι γενικότερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς ο Μητσοτάκης δεν επιθυμεί να βρίσκεται η Τουρκία εκτός πλάνου. Μια μεγάλη διάσκεψη με όλες τις χώρες της περιοχής, που θα διεύρυνε τα όρια και της ελληνικής πρωτοβουλίας «5 x 5», θα μπορούσε να σηματοδοτεί το επόμενο βήμα και να φέρει πιο κοντά τον ορίζοντα για συμφωνίες που όντως θα άλλαζαν το τοπίο.
Σε κάθε περίπτωση, Μητσοτάκης και Ερντογάν προετοιμάζονται για το ραντεβού στην Αγκυρα με τη βεβαιότητα ότι ο δικός τους προσωπικός δίαυλος όχι μόνον απαιτείται να συντηρηθεί στη νέα χρονιά, αλλά αποτελεί και μία ευκαιρία.