اعتراضات در ایران چه تأثیری بر زندگی مهاجران افغان در این کشور گذاشته است؟
برخی از مهاجران افغان میگویند که در چند روز اخیر پس از آغاز اعتراضات در ایران، افزایش حضور نیروهای امنیتی در مناطق مختلف و اعمال محدودیتهای رفتوآمد در آن کشور، وضعیت آنان را دشوارتر کرده است.
آنان میگویند این شرایط برخی از مهاجران افغان را بهویژه در شهر تهران، پایتخت ایران، در معرض خطر بیشتر بازداشت و تهدید به اخراج اجباری قرار داده است.
لیدا امینی، مهاجر افغان و فعال حقوق بشر ساکن تهران، روز شنبه ۳ جنوری به رادیو آزادی گفت که نسبت به وضعیت نگران است و پسرش بهدلیل اعتراضاتی که در نزدیکی محل کارش جریان داشت، مجبور شده بود تا نیمههای شب در همان انباریای که کار میکرد، باقی بماند.
«این موضوع برای همه نگرانکننده است چون ممکن با کوچکترین حرکت به دردسر بسیار بزرگی بیفتیم، نهایت سعی میکنیم که در محلات ازدحام و جاهایی که تظاهرات صورت میگیرد، حتی در صورت نیاز هم رفتوآمد نداشته باشیم. همینطور در محل کار پسرم که در نزدیک آن شب گذشته اعتراضات صورت گرفت، پسرم زنگ زد که اوضاع خیلی بد شده و من نمیتوانم خانه بیایم.»
یکی دیگر از مهاجران افغان مقیم تهران که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست از او در گزارش نام برده شود، به شرط تغییر صدایش نیز به رادیو آزادی گفت که بهدلیل محدودیتها و ادامه اعتراضات، بیرون شدن از خانه برایشان دشوارتر از گذشته شده است.
«زندگی در منطقه و محیط ما بسیار سخت شده، از جمله اینکه مردهای ما به سر کار رفته نمیتوانند و از یک هفته به اینطرف به داخل خانه گیر ماندهاند. محدودیتها در کوچه و بازار بیاندازه زیاد شده است. همه نگران این وضعیت هستیم که بالاخره سرنوشت ما مهاجرین چه خواهد شد.»
برخی از مهاجران از شهرهای یزد و مشهد ایران نیز به رادیو آزادی گفتند که حکومت این کشور در اعلامیهای تأکید کرده که اتباع خارجی در تظاهرات شرکت نکنند.
آنان همچنان میگویند که در این جریان، خدمات شبکههای اینترنتی نیز نسبت به روزهای عادی در مناطقشان ضعیفتر شده است.
این نگرانیها درحالی مطرح میشود که اعتراضات در ایران وارد هفتمین روز خود شده است. معترضان در حدود ۳۰ شهر ایران در واکنش به افزایش بیسابقهٔ قیمت دالر و طلا دست به اعتراضات زدهاند.
با وجود اقدامات بازدارندهٔ نیروهای حکومتی در ایران، تظاهرات در بسیاری از شهرها تا ناوقت جمعه ادامه داشته است. دستکم هفت تن در جریان شش روز گذشته در هنگام اعتراضات کشته شده و دهها تن دیگر زخمی شدهاند.
نهادهای امنیتی ایران، معترضان را «آشوبگر» خوانده و به گفتهٔ آنها معترضان میخواهند از وضعیت بهوجود آمده سوءاستفاده کنند.
گروههای مدافع حقوق بشر گزارش دادهاند که نیروهای امنیتی به سوی معترضان تیراندازی کرده و از خشونت کار گرفتهاند.
کارشناسان امور مهاجرت میگویند که در وضعیتهای متشنج، مهاجران از آسیبپذیرترین قشرها بهشمار میروند که با مشکلات جدی روبهرو میشوند و نیازمند حمایت، حفاظت و رسیدگی فوری هستند.
عبدالحبیب امینی، یکی از این کارشناسان، به رادیو آزادی گفت:
«وقتی ناامنی، بیثباتی و تظاهرات در یک کشور رخ میدهد، مهاجرین اولین گروه هستند که در معرض بازداشت، خشونت، اخراج اجباری و محرومیت از خدمات قرار میگیرند. در چنین شرایط، سازمانهای مسئول وظیفه دارند که بهصورت فعال وضعیت مهاجرین را بررسی کرده، موارد حقوق مهاجرین را مستندسازی کنند و با دولت میزبان در تماس باشند تا از برخوردهای سلیقهای و جمعی جلوگیری شود.»
او همچنان تأکید میکند که مهاجران نیز در چنین حالات باید از محل تظاهرات و تجمعات دوری کنند، مدارک هویتی معتبر را با خود داشته باشند، از ابراز نظر در مورد وضعیت در شبکههای اجتماعی پرهیز کرده و گشتوگذارشان را در ساحات پرخطر کمتر کنند.
پیش از تظاهرات جاری در ایران نیز مهاجران افغان با چالشهای متعددی در این کشور روبهرو بوده و هر از گاهی از مشکلاتشان در بخشهای مختلف شکایت کردهاند.
بازداشت و اخراج اجباری، محرومیت مهاجران فاقد مدرک از خدمات مختلف بهشمول مکتب، مخابرات، شفاخانه و بخشهای دیگر از مشکلاتیاند که افغانها همواره از آن شکایت کرده و خواهان رسیدگی به مشکلاتشان از سوی نهادهای مسئول شدهاند.