Μητσοτάκης – Ερντογάν: Με το casus belli στην ατζέντα της όγδοης συνάντησης
Σε μια περίοδο εξελίξεων που έχουν λειτουργήσει επιβαρυντικά στο κλίμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και κυρίως στην προοπτική να βαθύνει ή έστω να ξαναζωηρέψει ο διάλογος Αθήνας – Αγκυρας θα συνομιλήσουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, εκτός απροόπτου, αύριο το μεσημέρι (βράδυ Ελλάδας), στο περιθώριο της 80ής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ο τούρκος πρόεδρος βρίσκεται επί αμερικανικού εδάφους έχοντας εξασφαλίσει αυτό που διεκδικεί εδώ και χρόνια, δηλαδή μια πρόσκληση για τον Λευκό Οίκο δύο 24ωρα μετά τη συνάντησή του με τον έλληνα Πρωθυπουργό. Οι προσδοκίες κρατιούνται χαμηλά για την επόμενη μέρα στα ελληνοτουρκικά ύστερα από το νέο (το όγδοο) τετ α τετ κορυφής, το οποίο δεν αναμένεται να διαρκέσει πολύ.
Η Αθήνα, καταγράφοντας την επαναφορά των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο που αναδεικνύει τα περιορισμένα περιθώρια σύγκλισης και τα όρια του ελληνοτουρκικού διαλόγου, προσέρχεται με έναν κεντρικό στόχο: να εκπεμφθεί η εικόνα της μίνιμουμ συνεννόησης ανάμεσα στις δύο πλευρές του Αιγαίου, ενδεχομένως κι ένα αμοιβαίο σήμα ως προς τη συνέχιση της «θετικής ατζέντας» (εξάλλου ο προσδιορισμός ημερομηνίας για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας εκκρεμεί εδώ και έναν χρόνο πια). Κι αυτό ώστε να μην ανατραπεί εκείνη των «ήρεμων νερών», παρά τις βαθιές διαφορές αντίληψης στα «δύσκολα» κεφάλαια της ελληνοτουρκικής ατζέντας.
Η ελληνική πλευρά άλλωστε επιμένει τόσο πως «το γεγονός ότι θέλουμε τον διάλογο δεν σημαίνει ότι υποχωρούμε, ούτε ότι εφησυχάζουμε» όσο και στη γραμμή ότι δεν πρέπει οι διαφωνίες να οδηγούν σε περιβάλλον κρίσης. Με τα λόγια του Μητσοτάκη, η Ελλάδα δεν πρόκειται να συζητήσει «ποτέ ούτε ζητήματα γκρίζων ζωνών ούτε ζητήματα κυριαρχίας» και όσο αυτά μπαίνουν στο τραπέζι «τόσο γίνεται εξαιρετικά δύσκολη η επίλυση της μεγάλης μας διαφοράς», της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Τα «αγκάθια»
Το ραντεβού στη Νέα Υόρκη έκλεισε στον απόηχο της προσώρας συγκρατημένης έντασης για το τουρκικό ωκεανογραφικό «Πίρι Ρέις» στο Αιγαίο, αλλά με τα πεδία που προκαλούν σοβαρές τριβές ανάμεσα στις δύο πλευρές να είναι περισσότερα από εκείνα που μπορούν να τις φέρουν κοντά: η Αγκυρα έχει αντιδράσει στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στα Θαλάσσια Πάρκα, στο πρότζεκτ της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, στις «προειδοποιήσεις» της Ελλάδας ως προς την προσπάθεια της Τουρκίας να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE ενώ διατηρεί την απειλή πολέμου – κι ενώ ήδη μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης (όπως η Ιταλία) κρατούν ψηλά το επίπεδο συνεργασίας τους με την Τουρκία στα εξοπλιστικά.
Μένει να φανεί με ποιες διατυπώσεις ο Μητσοτάκης θα βάλει στο τραπέζι τόσο τα ζητήματα των διασυνδέσεων όσο και εκείνο της άρσης του casus belli σε μια φάση που το παιχνίδι έχει μπει και στο γήπεδο της Λιβύης, αφενός με την Τουρκία να πιέζει για την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού συμφώνου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης, αφετέρου με την Ελλάδα να μπαίνει στις πρώτες τεχνικές συζητήσεις (από τις δύο πλευρές για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. «Ο δρόμος προς την ευρύτερη περιφερειακή σταθερότητα περνάει μέσα από συμφωνίες γνήσια γειτονικών χωρών, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, και όχι από αυθαίρετα και ανυπόστατα μνημόνια» ανέφερε ο Μητσοτάκης στη διαδικτυακή ανασκόπηση έργου και έκανε λόγο για «σαφή αναγνώριση εκ μέρους των ΗΠΑ» της ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Μητσοτάκης και Ερντογάν θα συνυπάρξουν στη δεξίωση του Τραμπ προς τιμήν των ηγετών, ενώ την ίδια μέρα θα πραγματοποιηθεί και το ραντεβού του Πρωθυπουργού με τον κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη.