نقطه عطف بیمهگری اجتماعی
علی حیدری، کارشناس رفاه و تامین اجتماعی، در یادداشت زیر بر اهمیت بازگشت دولت به تعهدات خود در قبال تامین اجتماعی و حفظ استقلال این نهاد تاکید کرد.
بیمههای اجتماعی به رغم دارا بودن پیشینه محکم در تمدن ایرانی و اسلامی، در ساحت نوین خود حدود یک قرن پیش به ایران وارد گردید وبالغ بر صد سال است که گونههای مختلف بیمهگری اجتماعی در ایران بوجود آمده و نشو نما یافته است در میانه این طی طریق بیمهگری اجتماعی ایران یک نقطه عطف تاریخی وجود دارد که درحال حاضر پنجاهمین سالگرد آن را پیش رو داریم و عبارت است از تصویب قانون تامین اجتماعی و تاسیس سازمان تامین اجتماعی که در تیرماه سال ۱۳۵۴ محقق گردید. البته اسلاف این سازمان عبارت بودند از صندوق بیمه کارگران طرق و شوارع (سال ۱۳۰۹)، سازمان بیمههای اجتماعی کارگری (سال ۱۳۲۸ با ادغام بنگاههای تعاون و بهداشت کارگاهها) و سازمان بیمههای اجتماعی (سال ۱۳۴۲) وبر اساس صدر ماده ۱ قانون تامین اجتماعی، مقرر گردیده بود که این قانون و سازمان منبعث از آن به «تعمیم انواع بیمههای اجتماعی» به پردازد و با توجه به ادغام صندوق بیمه روستائیان وقت در سازمان تامین اجتماعی و نیز احکامی که در قانون تامین اجتماعی برای تعمیم پوشش بیمهای به صاحبان حرف و مشاغل آزاد و اقشار مختلف جامعه کار و تولید و فعالان محیط کسب وکارها لحاظ شده بود قرار بود نظام بیمهگری اجتماعی در ایران، صرفا دارای سه بازیگر اصلی باشد صندوق کشوری (کارمندان دولت)، صندوق لشگری (کارمندان نیروهای مسلح) و سازمان تامین اجتماعی ولیکن به هر تقدیر این امر محقق نشد و به مرور صندوقهای متفرقهای ایجاد شدند که الان غالبا فاقد تعادل منابع و مصارف و تنظیم ورودیها و خروجیها و ناترازی و ناپایداری هستند و از محل منابع عمومی ویا منابع اختصاصی و امتیازات و انحصارات دستگاه اجرایی مربوطه در حال گذران هستند.
و اما سازمان تامین اجتماعی در طول عمر خویش گامهای موثری در زمینه تعمیم پوشش بیمهای برداشته است به نحوی که در سال ۱۳۴۲ ضریب پوشش بیمهای آن حدود ۶ درصد بوده است و در مقطع تصویب قانون تامین اجتماعی، ضریب پوشش بیمهای سازمان ۱۷ درصد بوده است و در حال حاضر این ضریب پوشش بیمه اس سازمان تامین اجتماعی به ۵۷درصد رسیده است و این ارقام نشانگر نقش سازمان تامین اجتماعی در تحقق اصول ۳.۲۱، ۲۹ و ۴۳ قانون اساسی است که برخورداری از تامین اجتماعی را حق مردم و تکلیف دولت میدانند. از منظری دیگر در حال حاضر کشور بالغ بر ۲۲ سازمان و صندوق بیمهگر اجتماعی دارد و مجموعا حدود ۷۲ درصد مردم دارای پوشش بیمه بازنشستگی هستند، که از این افراد ۷۸ درصد تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی هستند و ۲۲ درصد باقیمانده بیمه شدگان کشور از طریق ۲۱ سازمان و صندوق بیمهگر اجتماعی دیگر تحت پوشش قرار گرفتهاند و همین مقایسه نمایانگر نقش و کارکرد سازمان تامین اجتماعی در حوزه رفاه و تامین اجتماعی کشور است.