АҚШнинг “Қиёмат куни самолёти” фаоллаштирилди: ядровий хавф фонида ҳаводаги сирли борт
Бортнинг парвоз маршрути ва мақсади
Махфий борт Божер Сити (Луизиана штати) ҳарбий базасидан ҳавога кўтарилиб, Атлантика қирғоғи бўйлаб парвоз қилди, сўнгра Виржиния ва Шимолий Каролина чегараси атрофида бир неча марта ҳалқа ясади. Кейин эса Мериленд штатидаги машҳур Эндрюс авиабазасига қўнди. Бу парвознинг расмий сабаблари ошкор этилмади, бироқ таҳлилчилар E-4B Nightwatch'нинг фаоллаштирилишини Эрон–Исроил можаросидаги кескинлик ва эҳтиёт чоралари билан боғламоқда.
Boeing E-4B Nightwatch: АҚШ ядровий стратегиясининг калити
Boeing E-4B — Америка президенти ва мамлакат олий ҳарбий раҳбарияти учун ядровий, биологик ёки кибер можаро шароитида ҳаводаги қўмондонлик маркази ҳисобланади. У ўзининг 3 қаватли салонида 112 нафаргача кишини қабул қилиш имкониятига эга бўлиб, асосий вазифаси — ядровий таҳдид пайтида АҚШ давлат бошқарувини марказлаштирилган ҳолда давом эттиришдир.
Ўрта палубада жойлашган қўмондонлик маркази — президент, мудофаа вазири ва бошқа юқори мартабали шахслар ядро қуролидан фойдаланиш ҳақида қарор қабул қилишлари мумкин бўлган ягона бино ҳисобланади. Шунингдек, бортида конференция ва брифинг заллари, алоқа ва IT марказлари, экипаж учун дам олиш жойлари, санитария хоналари ва махсус техник иншоотлар мавжуд.
Техник ва амалий имкониятлар
E-4B самолёти 4 та кучли двигател билан жиҳозланган. У узоқ вақт ҳавода қолиш имкониятига эга — махсус ҳаводан ёнилғи қуйиш тизими туфайли лайнер тўхтовсиз парвозда бир неча кун фаолият юрита олади. Агар ёнилғи қуйилмаса ҳам, самолёт 12 соатдан зиёд ҳавода бўлиши мумкин. Парвоз вақтида ҳавонинг ҳар қандай қисмида реал вақтда юқори тоифали алоқа, дастурий бошқарув ва ҳимояланган спутник линиялари орқали ахборот алмашиш таъминланади.
Самолётнинг ҳар бир парвози соатига тахминан 160 000 долларга тушиши маълум қилинган — бу ҳам унинг қандай даражада стратегик аҳамиятга эга эканини кўрсатади.
“Қиёмат куни самолёти” нима учун муҳим?
Бундай махсус бортлар ядровий можаро ёки глобал хавф пайтида мамлакат раҳбарияти хавфсизлигини таъминлаш, бошқарув тизимини парчаланишдан сақлаш ва ҳарбий қўмондонликни марказлаштириш учун яратилган. Шу боис E-4B парвозга тайёр ҳолда қўриқланади ва ҳар қандай кескин геосиёсий вазиятда фаоллаштирилиши мумкин.
Таркибий қисмлар ва ички инфратузилма
Юқоридаги схемада кўрсатилганидек, самолётда қуйидаги функционал зоналар мавжуд:
- Кокпит ва экипажнинг дам олиш ҳудуди;
- Миллий қўмондонлик вакиллари учун алоҳида зона;
- Иккита конференция зали;
- Қўмондонлик маркази;
- Брифинг ва ишлаб чиқариш зали;
- Спутник алоқалари антеннаси ва марказлашган алоқа ускуналари;
- Экипаж ва хизматчилар учун дам олиш ҳудудлари, санитария хоналари ва бошқалар.
Хулоса
Яқин Шарқдаги вазият мураккаблашган шароитда “Қиёмат куни самолёти”нинг парвоз қилиши АҚШнинг юқори даражадаги хавфсизлик ва стратегик тайёрлик чораларини яққол намоён қилди. Бу бортнинг ҳар бир ҳаракати жаҳон сиёсати ва ҳарбий таҳлилчилар диққат марказида бўлиб қолмоқда.