Yemeğin politik şifreleri
Topyekün içerde ve dışarda siyasete, seçime kilitlenmiş olmamız, ister istemez yalanla gerçeğin, yanlışla doğrunun toz duman yarıştığı bir mücadeleyi beraberinde getiriyor. İnsanlık tarihinden beri her alanda yiyeceklerin tarihi sürece bağlı olarak veya olmadan dönüştüğü semboller üzerinden yapılan politik dönüşüme bir nebze olsun değinmekte fayda var.
Nimet olarak addettiğimiz yiyeceklere doğru olsun olmasın, nasıl mesajlar yüklendiğini gözlemleyebiliyoruz. Çünkü yemek ve içinde yer aldığı figürlerin öteden beri “muktedir” seçkinlerle halk arasında özel bir dile ve iletişim kanalına dönüştüğü çok açık, Bu doğrultuda, yemek sadece yemek değildir. Keşke yemek yemek olarak kalabilseydi. Maalesef siyaset kazanları kaynatılınca herşeyin tadı kaçabiliyor, siyaset sosuna bulanan değerler tuhaf figürlere ve kampanyalara dönüştürülebiliyor.
Kadayıfın altı kızardı mı?
Bu çerçevede politik figüre dönüşme hikayesi olarak kadayıf örneği ilgi çekicidir. 1980 darbesi öncesinde MSP Lideri Necmettin Erbakan kerhen desteklediği AP Lideri Süleyman Demirel’e ziyaret sırasında kendi elleriyle kadayıf ikram ediyor. Cumhurbaşkanlığı seçimi turları nedeniyle görüşmeler devam ettiği halde istenen sonuç alınamayınca Erbakan’a “Neyi bekliyorsunuz?” sorusu soruluyor. Erbakan’ın verdiği “kadayıfın altının kızarmasını” cevabı siyaset gündemini epeyce zaman işgal ediyor. O döremde kadayıf tadında yürütülen siyasetin dili bugünkü gibi henüz bu kadar tatsızlanmamıştı.
Günümüzde yemeği siyasete malzeme yapanlara göre sofra kendileri için yüksek sınıf göstergesi ve bir üstünlük meselesi. Halk ise onlara göre daima aç, muhtaç, aklı fikri olmayan, düşüncesiz kesim. Lütufla karınlarını doyuranların isteklerini yerine getirir, kendilerine demokrasi gereği vermeleri gereken “formalite” oylarını verirler. Yok eğer murad ettikleri sonucu alamazlarsa o zaman da bu halk bu açlığa ve sefilliğe layık” demeye başlarlar. Bir başka hastalık da kendilerini toplumun en üstünde gören kaymak tabakanın kendilerini “aydın” halkı ise “cahil” olarak görmeleri. Sözümona halk düşünmüyorsa, sadece karınlarını doyurmanın peşindedir. “Eğer biz aç karnınızı doyurursak bize tabi olurlar” yaklaşımının her defasında duvara toslar. Bu sefer de halka nasıl kin kustuklarını görürsün.
Makarna ve soğan siyaseti
Halkın elinde bulundurduğu oy gücü “makarna”ya satılableceği anlayışı halkı anlayan değil, anlarmış gibi yapan seçkinci, üstenci sınıf anlayışını ortaya koyar. Bu, toplum mühendisliğine soyunmanın ta kendisi değil de nedir? Halkın derdiyle dertlenmek, halkın güvenini kazanmak yerine ekonomik durumu istismar, kışkırtma ve kirli bir kampanya peşinde olduklarını görürsünüz. “Karne hediyesi et” kurgusu üzerinden yürütülen kampanya da bunun en bariz örneklerinden biridir. Oy üzerinden yürütülen siyasi hesapların “halk aç ise her vaade kanar” tezinin aksine sonuçlar çıktıkça bu sefer halkın açlığını alaya alan hastalıklı bir duruma dönüşüyor.
Soğan üzerinden yürütülen siyasi kampanya kutsal kitabımız Kur’an’da Bakara suresi 61. ayette geçen kıssayı çağrıştırır. Bıldırcın etiyle kudret helvasından bıkan kavminin Hazreti Musa’dan içinde soğanın da olduğu toprak mahsulleri istemesi ibretliktir.
Belki bir zamanlar siyasi gücü elinde tutanların toplum için bir lütuf olarak gösterdikleri “ekmek karneleri” ve “yağ kuyrukları” unutulmadı. Unutulmamalı da. Yemeğin kutsallığı da sanırım buradan geliyor. Bizim nimet olarak gördüğümüz şeye “sütünü sağacağınız ineğe verilecek saman” olarak bakanların oyunları bu yüzden her zaman er ya da geç bozulmaya mahkumdur.
Onların sofraları vardır, bereket dağıtmaz. Bir araya gelmelerini Halil İbrahim sofrası diye düşünme. Sofralarının altında sakladıkları ise Nemrud ateşi seni yakar. Bizim nasimize de helal lokmalar ve bereketli sofralar düşer inşallah diyeek kapatalım bu bahsi.
GÖZÜME TAKILANLAR
“Emmental” peynirine AB vizesi yok
*Avrupa Birliği mahkemesi İsviçre’nin “emmental” peynirini ticari marka olarak tescil etmedi. Gerekçe ise bunun Alman halkı için bir peynir türünü tanımlıyor olması. İsviçre kökenli, inek sütünden yapılan sarı, delikli ve yarı sert bir peynir türü. İsmini Bern yakınlarındaki Emme nehri vadisinden alıyor. Almanya, Fransa ve Hollanda’da da yoğun biçimde üretiliyor.
Sinop “lakerda” ile denize açıldı
*Tuzlu balık olarak da bilinen “lakerda” Sinop mutfağına ait 11. coğrafi işaretli ürün olarak kaydedildi. Balıkçıların iri palamutlardan yaptığı lakerda Sinop Ticaret ve Sanayi Odasının iki yıl önce yaptığı başvuru üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret belgesiyle tescillendi. İlk defa deniz ürünleriyle ilgili tescil kararı balıkçılık sektörünü sevindiren bir gelişme oldu.
“Peynir Müzesi” meraklıların rotasında
*Türkiye’nin ilk tematik Peynir Müzesi bir yılda 70 bin ziyaretçi ağırladı. Kars’ın tarihi Süvari Tabyası’nda kurulan ve gravyer dahil peynir çeşitlerinin sergilendiği müze alanında dünyanın en büyüğü. Dünya üzerinde18. peynir rotası olan müzede ahır, içi süt dolu güğümler, yaylalardaki yaşam ve peynir yapımı ile imalatının serüveninin anlatıldığı bölümler bulunuyor.
Hatay’ın asırlık tarifleriyle Anadolu mutfağı her yerde
Türk Mutfağı Haftası kapsamında bir hafta boyunca tüm ülke çapında ve dış temsilcilikerde Türk mutfağı lezzetleri ve Hatay yöresine ait yemekler tanıtıldı. Etkinliklerde UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’nın gastronomi şehirlerinden Hatay mutfağına ait menülerin temel alınması önemliydi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde bu yıl ikincisi düzenlenen etkinliklerin teması ise “Sürdürülebilir Türk Mutfağı: Atıksız, geleneksel, sağlıklı” olarak belirlendi. Organizasyonun başında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı vardı. 21-27 Mayıs arasında gerçekleştirilen ulusal ve uluslararası tanıtım faaliyetlerine ‘Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı’ kitabı da rehberlik etti. Edirne’den Van’a, Bursa’dan Ardahan’a tüm ülke çapında, Taşkent’ten Paris’e, Brüksel’den Zagreb’e dünya şehirlerinin birçoğunda mutfağımıza ait lezzetlerin sunumları şefler eşliğinde yapıldı. Türk Mutfağı Haftası vesilesiyle dünya bereketin ve bolluğun coğrafyası Anadolu’yu Hatay’ın asırlık tarifleriyle tanıyacak. Bir ülkenin mutfağına açılan kapının aynı zamanda bir coğrafyaya, medeniyete, ekolojiye, gelenek, görenek ve inanca da açıldığını aktaran Emine Erdoğan, binlerce yıllık tarihi birikimiyle, kültür ve medeniyet mozaiği Hatay’ın her bir tescilli lezzetinin geleneksel Türk mutfağının eşsiz reçetelerinden olduğunu, yeniden inşa çalışmalarının ardından Hatay’ın medeniyetler sofrası olmaya devam edeceğini söyledi.