Taraftara kripto tuzağı: Ünlü futbolcuları kullanan şirketlerin %90’ı batak

Kripto para, adını ilk kez 2008’de ortaya çıkan küresel krizin ardından duyururken, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının yol açtığı küresel ekonomik dalgalanmada da her gelir grubundan yatırımcıların da ilgi odağı oldu. Çıkardıkları kripto paralarla piyasadan pay almak isteyen bir kesim de futbol kulüplerinden, internet fenomenlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan ünlülerin isimlerini kullanarak yatırımcı arıyorlar.

KULÜPLER PARA İÇİN İZİN VERİYOR

• Hacı Bayram Veli Üniversitesi Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Şafak Ertan Çomaklı, kripto para birimlerinden biri olan Chiliz (CHZ) alt yapısı üzerine kurulan ve “fan token” adıyla borsalarda listelenen taraftar kripto paralarının, taraftarlar arasındaki etkileşimi artırma, taraftarlara kulüp kararlarında söz sahibi olma ve kulübün sağlayacağı avantajlardan yararlanma imkanı sunduğunu söyledi.

CHZ ve Socios’un, spor kuruluşlarının, Kovid-19’dan etkilenen gelirler yerine yeni gelir kaynaklarına yöneleceğini öngördüğünü dile getiren Çomaklı, “Bu kapsamda çıkarılan taraftar ‘token’ları (var olan bir blokzincirde bulunan birim değer) hem yatırımcılarına hem de kulüplere gelir sağladı. ‘Fan Token’ pazarında hem ‘GAL Token’ alan taraftarların kazandığı hem de Galatasaray Kulübüne 50 milyon liralık gelir sağladığı açıklandı” dedi.

DUYGUSAL BAĞLAR MANİPÜLASYONA AÇIK

• Hacim miktarları kripto piyasasındaki birçok projeye göre düşük olması sebebiyle “fan token”larının manipülasyona açık olabileceğine işaret eden Çomaklı, duygusal bağların da bu manipülasyona zemin hazırladığını belirtti. Çomaklı, ancak tokenların yeni ve kullanıcı sayısının azlığı nedeniyle uzun vadede hem yeni kullanıcıların gelmesi hem de CHZ alt yapısının yaygınlaşmasıyla değer kazanacağını kaydederek, şöyle devam etti: “İleride ‘token burn’ (arz miktarını düşürme) mantığıyla, kulüplerin ürünlerini alırken de kullanılacağı ve sadece bu tokenlara özel ürünlerin çıkarılacağı tahmin edilebilir. Dolayısıyla, fan tokenlarına yatırım yapılırken, kulüpler dikkatle takip edilmelidir.”

DOLANDIRICILIK HAD SAFHADA

Çomaklı, ünlü hayranlığı ve gündem olarak ortaya çıkarılan kripto paraların ise herhangi bir projeye veya sürdürülebilirliğe sahip olmadığını konusunda yatırımcıları uyardı. Bu projelerin yüzde 90’ını art niyetli insanların oluşturduğunu vurgulayan Çomaklı, şunları kaydetti: “Çıkardıkları tokenların yüksek miktardaki kısmını kendi cüzdanlarına gönderiyorlar. Twitter ya da Youtube üzerinden bunun reklamını sağladıktan ve yatırımcıyı buraya çektikten sonra bu cüzdanlar boşaltılıyor ve yatırımcı bir nevi dolandırılıyor. Çıkarılan tokenların bazıları özenle hazırlanıyor hatta White Paper’ları (künyesi) bile oluşturuluyor. Örneğin, yüzde 40’ı kilitli kalacak, yüzde 10’u bağışlanacak, geri kalan tokenlarında her alış satışında yatırımcısına gönderilecek gibi alternatifler ekleniyor.”