Darbenin yolu İsrail’e çıktı
Sudan’da geçen yıl Nisan ayında Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan desteğiyle gerçekleşen askeri darbenin yolu İsrail’e çıktı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan sürpriz şekilde dün Uganda’da bir araya geldi. İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada da görüşmenin Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin davetiyle gerçekleştiği kaydedildi. Netanyahu, daha önceki Uganda ziyaretinde Kampala’da bir büyükelçilik açacaklarını açıklamıştı. İsmi açıklanmayan Sudan’lı üst düzey bir yetkili görüşmenin organizasyonunu BAE yönetiminin yaptığını açıkladı. Netanyahu ile Burhan arasındaki görüşmeden Sudan hükümetinin haberi olmadığı da ortaya çıktı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun da görüşmeden sonra Burhan’ı arayıp teşekkür ettiği belirtildi.
İŞ BİRLİĞİ KARARI ALDILAR
Netanyahu, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin, diplomatik ilişkiye sahip olmadığı Sudan ile ilişkilerini normalleştirmeye çalıştığını ifade etti. İUganda’nın Entebbe şehrinde, Abdulfettah el-Burhan ile bir araya geldiğini aktaran Netanyahu, “İki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirecek iş birliğini başlatma konusunda fikir birliğine vardık.” ifadesini kullandı. Netanyahu ile görüşen Burhan’ın hrhangi bir açıklama yapmaması dikkat çekti.
HÜKÜMETİN BİLGİSİ YOK
Sudan hükümeti ise sürpriz Uganda görüşmesiyle ilgili kendilerinin bilgisi olmadığını savundu. Enformasyon Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Faysal Muhammed Salih, yaptığı yazılı açıklamada, “El-Burhan ile Netanyahu’nun Uganda’da bir araya geldiğini basından öğrendik. Görüşmeyle ilgili bilgilendirilmedik, bu konuda bizimle istişare de yapılmadı. Egemenlik Konseyi Başkanının dönüşünün ardından yapılacak açıklamaları bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
SUUD DA GÖRÜŞMEDEN HABERDAR
Sudanlı bir üst düzey yetkili, el-Burhan ile Netanyahu görüşmesinin BAE tarafından planlandığını savundu. Adını vermek istemeyen askeri yetkili yaptığı açıklamada, el-Burhan’ın “Netanyahu’nun, ülkesinin terör listesinden çıkarılma sürecini hızlandırmaya yardımcı olacağını” düşündüğü için görüşmeyi kabul ettiğini kaydetti. Yetkili, görüşmeden sadece Sudan, Suudi Arabistan ve Mısırlı çok az sayıda üst düzey yetkilinin haberdar olduğunu vurguladı.
POMPEO’DAN TEŞEKKÜR
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da, Abdulfettah el-Burhan ile telefonda görüşerek, Sudan’ın İsrail ile olan ilişkilerini normalleştirme girişimlerinden dolayı teşekkür etti. Pompeo ve Burhan’ın ayrıca ABD ve Sudan arasındaki ikili ilişkilerin geliştirilmesi konusunda mutabık kaldıkları belirtildi. Pompeo General Burhan’ı yıl içerisinde Washington’a davet ettiği kaydedildi.
Filistin sırtından bıçaklandı
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Genel Sekreteri Saib Ureykat, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesine tepki göstererek, “Bu, Filistin halkını sırtından bıçaklamaktır.” dedi. Filistin resmi ajansı WAFA’nın haberine göre Ureykat, yaptığı yazılı açıklamada, “Bu görüşme, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ile Netanyahu’nun Filistin meselesini tasfiye etmeye, işgal altındaki Filistin topraklarını ilhak etmeye çalıştığı bir zamanda Filistin halkını sırtından bıçaklamak ve Arap Barış Girişimi’nden açıkça ayrılmaktır.” ifadelerini kullandı. Filistin’in Arap meselesi olduğuna dikkati çeken Ureykat, kimsenin çıkarları uğruna Filistin halkının meşru haklarını takas edemeyeceğini belirtti. Sudan’ın başkenti Hartum, 1967’deki Arap-İsrail savaşının ardından burada düzenlenen ve “İsrail ile barışa hayır, İsrail’in devlet olarak tanınmasına hayır ve İsrail ile müzakerelere hayır” içerikli genelgeyle sonuçlanan Arap Zirvesi nedeniyle “3 hayırın başkenti” olarak da biliniyor.
Fas’a ‘normalleşme’ teklifi
- Amerika merkezli Axios internet sitesi, ABD ve İsrail’in, Fas’ı Tel-Aviv’le ilişkileri normalleştirmeye ikna edecek bir teklif üzerinde çalıştığını iddia etti. Habere göre, ABD yönetimi Fas’a, İsrail ile ilişkileri normalleştirme karşılığında Batı Sahra bölgesindeki Fas egemenliğini tanıma sözü vermeye hazırlanıyor. Son dönemde İsrail ile Afrika ülkeleri arasındaki yakınlaşmada yeni bir adım olacak iddianın aynı zamanda ABD’nin Arap ülkeleri ile İsrail’i yakınlaştırma politikasının bir uzantısı olduğu belirtildi. Fas ile İsrail arasındaki arka kapı diplomasisinin Netanyahu’nun ulusal güvenlik danışmanı Meir Ben-Shabbat tarafıdnan yürütüldüğü belirtildi. Fas’ın hak iddia ettiği Batı Sahra bölgesi, ülkenin “kırmızı çizgisi” olarak da biliniyor. BM ara buluculuğunda 1991’de varılan ateşkes anlaşmasından bu yana Batı Sahra’nın statüsüyle ilgili görüşmeler başarıya ulaşamadı.