160*600

Новости сегодня на DirectAdvert

Новости сегодня от Adwile

Актуальные новости сегодня от ValueImpression.com


Опубликовать свою новость бесплатно - сейчас


"Менің достарым жоқ". Мұқағали Мақатаев неге өзін жалғыз сезінген?

"Менің достарым жоқ". Мұқағали Мақатаев неге өзін жалғыз сезінген?

Бүгін ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың туғанына 89 жыл. Ақын күреске толы өмірін болашақ ұрпағына жыр қылып жазып қалдырған болатын. Tengrinews.kz тілшісі мұзбалақ ақынның өмірі мен шығармашылығы туралы деректер жинады.

"Неңді сенің аңсаймын, бала шағым?" 

Болашақ ақын Алматы облысы сол кездегі Нарынқол ауданына қарасты Қарасаз ауылында дүниеге келген. Азан шақырып қойған есімі - Мұхаметқали. Бірақ туғандары оны Мұқағали деп еркелеткен екен. Ресми құжат бойынша Мұқағали 1931 жылдың 9 ақпанында дүниеге келген. Сондықтан оның туған күні деп осы уақыт атап өтіліп жүр.

Әдебиет порталындағы мәлімет бойынша, Мақатаевтың анасы баласын 8 наурызда дүниеге әкелгенін айтады. "Мұқағалиім 1931 жылы наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз", - дейді ақынның анасы.

Мұқағали Мақатаевтың жас кезі 

Мұқағали - үйдің тұңғышы, әкесі қарапайым шаруа болған. 1941 жылы әкесі Калининград майданында қаза тапқан. Осылайша, 10 жастағы Мұқағали әкесіз қалып, соғыс ауыртпалығын бала кезінен сезінген. Майданға кеткен ересектердің орнын жоқтатпай, Мұқағали 12 жасында құрдастарымен бірге негізгі шаруа күші болған. Қой баққан, жер қазған, өнім жинаған, астық басқан. Сол кездегі қиындықтарды еске алып, кейін "Неңді сенің аңсаймын, бала шағым?" деп те өлең шығарған.

"Поэзия! Менімен егіз бе едің?" 

17 жастағы Мұқағалидің алғашқы өлеңдері 1948 жылы "Советская граница" газетінде жарық көрген. Содан кейін ақынның туындары түрлі газет пен журналда жарияланған. Кей өлеңі 1951 жылы "Жастар жылы" атты ұжымдық жинаққа енген.

Оның "Аппассионата" поэмасын 1962 жылы "Социалистік Қазақстан" газеті басып шығарған, содан кейін Мақатаев ел арасында таныла бастайды.

Ал ең алғашқы өлеңдер жинағаны 33 жасында шыққан. Владимир Ленинге, Карл Марксқа арнап поэма жазған. Ағылшын драматургі Уильям Шекспирдің сонеттерін, америкалық ақын Уолт Уитменнің өлеңдерін, италиялық ақын Дантенің поэмасын қазақ тіліне аударған.

Мұқағали Мақатаевтың жыр жинақтары. Фото presidentlibrary.kz сайтынан

Ақиын ақын поэзияны өмірінің бір бөлшегі көрген. "Поэзия! Менімен егіз бе едің? Сен мені сезесің бе, неге іздедім?" деп, оған өлең арнауы да бекер емес.

Мақатаевтың көзі тірісінде 8 жыр жинағы мен 3 аударма кітабы жарық көрген. Ақын өзінің қысқа ғана ғұмырында мыңнан аса туынды қалдырған.

"Ақау түскен мотордай" 

Мұқағали болашақ жарын алғаш көргенде 17 жаста болған. Ал Лашын ақыннан төрт жасқа үлкен еді. Ол кезде Лашын ауылға жас маман ретінде келген екен. Жас ақын ғашығына хат жазып, өлең арнапты. "Іздесең қателік көп менде, (...) Сен бірақ түңілме, жек көрме!" деп оған арнап өлең жазған еді. 

Сөйтіп, ақын махаббатына қосылып, 1949 жылы екеуі отау құрған. Мұқағали мен Лашын өмірге алты бала әкеледі. Бірақ екі үлкен қызы ерте қайтыс болған. Кейін Жұлдыз, Алмагүл, Айбар және Шолпан есімді балалары дүниеге келеді.

Мұқағали Мақатаев отбасымен. Фото e-history.kz сайтынан

Өмірінің 30-дан аса жылын ақын ауылында өткізген. Тек 1962 жылы Алматыға қоныс аударған екен. Үлкен шаһарға көшкеннен кейін "Қазақ" радиосында диктор болып қызмет еткен, "Социалистік Қазақстан" газетінде, "Жұлдыз", "Мәдениет және тұрмыс" журналында жұмыс істеген. Жазушылар одағында да еңбек еткен.

Мұқағали Мақатаев өмірінің соңғы жылдарында сырқатпен күреседі. Оған бауыр циррозы диагнозы қойылған. Сырқатымен күреске талай өлең де арнаған. "Ақау түскен мотордай енді осыдан жөнделсем, Құрып қалғыр сырқаттан құлантаза емделсем" деп жазған еді "Сырқат сыры" өлеңінде. 

"Жоқ! Менің достарым жоқ" 

Мұқағалидің толғаныстары, күйзелістері өлеңдерінде ғана емес, жеке күнделігінде анық жазылған. Бұл күнделікте бар сырын, мұңын жазған. 

Мысалы, 1973 жылы 22 ақпанда күнделігіне былай жазған:

"Ей, қалам ұстаған, қаламдас бауыр-қарындастарым, халықты ұмытпаңдар! Халықсыз күндерің қараң! Оны сүйемін деп байбалам салмаңдар! Оған тек ғашық бола біліңдер!".

1974 жылы 21 қыркүйекте ол досы жоқ екенін жазып қапаланған: "Бәрі маған жат, жексұрын, жиіркенішті. Кімнің дос, кімнің қас екенін ұғудан баяғыда-ақ қалғанмын. Жоқ! Менің достарым жоқ. (...) Егер біреу қолына мылтық беріп, ат десе, қайсысы болса да, қолы қалтырамастан, бүкіл адамзатты сүйген, ешкімге зияны тимеген мені сол заматта-ақ атып жіберуге әзір".

1974 жылы 16 желтоқсанда "Мен XXI ғасыр ұрпағының құрдасымын, одан кейінгі буынның да туысы болатын шығармын" деп жазған.

Өмірінің соңғы Жаңа жылында, 1975 жылдың 31 қаңтарында өмірінің қуанышсыз өтіп бара жатқанына қапаланған.

"Санамда титімдей бір қуаныштың ізін қалдырған, ең құрыса, бір күнімді есіме түсіре алмаймын. Мен бұл жарық дүниеге келгелі, міне, қырық төртінші жылға аяқ басып барады екен, бар өмірімнің қор, жиіркенішті болып көрінетіні соншалық, кейде бәрін өз ырқыммен-ақ қиып кете салғым келеді", - деп жазған.

Ал 1976 жылы 28 ақпанда "Әттең, ауруым болмаса, биылғы жыл мен үшін жаман басталмады. "Өмірдастан" - таңдамалым 15 мың тиражбен шықты: аса жаман емес. Мазмұны, тақырыбы мені қанағаттандырады. Бұдан 10-12 жыл бұрын жазғандарымның жаңа дүниедей оқылғаны қуантады. Бәрі орнында...", - деп жазған.

Сол жазбасынан кейін бір айдан соң, 1976 жылдың 26 наурызында Мұқағали Мақатаев ауруынан жеңіліп, көз жұмды.

Комментарии

Комментарии для сайта Cackle

Читайте на 123ru.net

Другие проекты от 123ru.net



Архангельск

На развитие инфраструктуры в регионах Арктической зоны России направят более 2,6 миллиардов



Здоровье

Баланс гормонов – ключ к женскому здоровью: как гормоны влияют на самочувствие женщины и почему важно знать свой гормональный статус






Новости 24 часа

Заботливые политики помогут предотвратить эпидемии и войны?! Рекомендации проекта Служба общей информационной безопасности, Анатолий Голод



Game News

This DIY 4090 glass table build sees beauty meet the beast



Москва

РОСГВАРДЕЙЦЫ ПРОВЕЛИ УРОК МУЖЕСТВА ДЛЯ МОСКОВСКИХ ШКОЛЬНИКОВ



News Every Day

Billionaire investor Howard Marks touts a bargain boom as interest-rate fears grip markets - and predicts a surge in companies going bankrupt



Авто

СберЛизинг выдал первый Evolute i-Pro



Москва

Роспотребнадзор сообщил о выявлении свиного гриппа в полусотне регионов России



Анастасия Волочкова

Волочкова: управляющая компания ищет крайних в деле об испорченной квартире



Москва

Продюсер Ашуров сообщил о падении спроса на артистов для новогодних корпоративов



Уимблдон

Тренер Свёнтек: Ига могла выиграть матчи с Соболенко на Итоговом и с Корне на Уимблдоне, но провела их "безответственно"



Москва

Шифр расшифрован! Механизм и спасение от эпидемии коронавирусов



2022

Титул «Мисс Офис – 2022» и 3 000 000 рублей уехали в Петропавловск-Камчатский



Симферополь

На минувшей неделе загрязнение воздуха отмечали в двух городах Крыма



Москва

СРОЧНО! Парламент Франции единогласно принял резолюцию в поддержку Армении и за введение санкций против Азербайджана



Москва

Собянин рассказал о станциях северо-восточного участка БКЛ метро, открытого в тестовом режиме



Москва

Интервью с военным журналистом Артуром Геворкяном: история и аналитика



Другие популярные новости дня сегодня


123ru.net — быстрее, чем Я..., самые свежие и актуальные новости Вашего города — каждый день, каждый час с ежеминутным обновлением! Мгновенная публикация на языке оригинала, без модерации и без купюр в разделе Пользователи сайта 123ru.net.

Как добавить свои новости в наши трансляции? Очень просто. Достаточно отправить заявку на наш электронный адрес mail@29ru.net с указанием адреса Вашей ленты новостей в формате RSS или подать заявку на включение Вашего сайта в наш каталог через форму. После модерации заявки в течении 24 часов Ваша лента новостей начнёт транслироваться в разделе Вашего города. Все новости в нашей ленте новостей отсортированы поминутно по времени публикации, которое указано напротив каждой новости справа также как и прямая ссылка на источник информации. Если у Вас есть интересные фото Вашего города или других населённых пунктов Вашего региона мы также готовы опубликовать их в разделе Вашего города в нашем каталоге региональных сайтов, который на сегодняшний день является самым большим региональным ресурсом, охватывающим все города не только России и Украины, но ещё и Белоруссии и Абхазии. Прислать фото можно здесь. Оперативно разместить свою новость в Вашем городе можно самостоятельно через форму.



Новости 24/7 Все города России




Загрузка...


Топ 10 новостей последнего часа






Персональные новости

123ru.net — ежедневник главных новостей Вашего города и Вашего региона. 123ru.net - новости в деталях, свежий, незамыленный образ событий дня, аналитика минувших событий, прогнозы на будущее и непредвзятый взгляд на настоящее, как всегда, оперативно, честно, без купюр и цензуры каждый час, семь дней в неделю, 24 часа в сутки. Ещё больше местных городских новостей Вашего города — на порталах News-Life.pro и News24.pro. Полная лента региональных новостей на этот час — здесь. Самые свежие и популярные публикации событий в России и в мире сегодня - в ТОП-100 и на сайте Russia24.pro. С 2017 года проект 123ru.net стал мультиязычным и расширил свою аудиторию в мировом пространстве. Теперь нас читает не только русскоязычная аудитория и жители бывшего СССР, но и весь современный мир. 123ru.net - мир новостей без границ и цензуры в режиме реального времени. Каждую минуту - 123 самые горячие новости из городов и регионов. С нами Вы никогда не пропустите главное. А самым главным во все века остаётся "время" - наше и Ваше (у каждого - оно своё). Время - бесценно! Берегите и цените время. Здесь и сейчас — знакомства на 123ru.net. . Разместить свою новость локально в любом городе (и даже, на любом языке мира) можно ежесекундно (совершенно бесплатно) с мгновенной публикацией (без цензуры и модерации) самостоятельно - здесь.



Загрузка...

Загрузка...

Экология в России и мире
Москва

Наступающий аномальный холод грозит россиянам редким кожным заболеванием





Путин в России и мире
Москва

Эксперты видят символическое значение переговоров между президентами России и Казахстана


Лукашенко в Беларуси и мире
Минск

ОДКБ – будущее организации определит Белоруссия?




123ru.netмеждународная интерактивная информационная сеть (ежеминутные новости с ежедневным интелектуальным архивом). Только у нас — все главные новости дня без политической цензуры. "123 Новости" — абсолютно все точки зрения, трезвая аналитика, цивилизованные споры и обсуждения без взаимных обвинений и оскорблений. Помните, что не у всех точка зрения совпадает с Вашей. Уважайте мнение других, даже если Вы отстаиваете свой взгляд и свою позицию. Ru24.net — облегчённая версия старейшего обозревателя новостей 123ru.net.

Мы не навязываем Вам своё видение, мы даём Вам объективный срез событий дня без цензуры и без купюр. Новости, какие они есть — онлайн (с поминутным архивом по всем городам и регионам России, Украины, Белоруссии и Абхазии).

123ru.net — живые новости в прямом эфире!

В любую минуту Вы можете добавить свою новость мгновенно — здесь.





Зеленский в Украине и мире
Киев

Зеленский требует от Запада более триллиона долларов


Навальный в России и мире


Здоровье в России и мире


Частные объявления в Вашем городе, в Вашем регионе и в России






Загрузка...

Загрузка...



Булат Окуджава

Булат Окуджава. Виноградную косточку в теплую землю зарою



Москва

Роспотребнадзор сообщил о выявлении свиного гриппа в полусотне регионов России

Друзья 123ru.net


Информационные партнёры 123ru.net



Спонсоры 123ru.net