Другие новости Казани и Татарстана на этот час
Актуальные новости сегодня от ValueImpression.com


Опубликовать свою новость бесплатно - сейчас


Сочи Сабан туеннан репортаж: «Хыялыбыз – Сочида татар мәчете төзү»

982
Сочи Сабан туеннан репортаж: «Хыялыбыз – Сочида татар мәчете төзү»

25 июньдә Сочи шәһәре тарихында 19нчы тапкыр татар халкының милли бәйрәме Сабан туе узды. «Татар-информ» хәбәрчесе Адлер ял итү һәм күңел ачу паркында оештырылган Сабантуйда катнашып, Сочи татарларының тормыш-көнкүрешен, хәл-әхвәлләрен һәм моң-зарларын белеп кайтты.

«Мәчет булмауга сусап яшәгән татарларыбыз»

Сабантуйның төп оештыручылары - Алик Уразаев белән Радик Илалов. Сочига биш ел элек күченгәннәр. Сабантуйның барлык чыгымнарын күтәрүчеләр дә нәкъ алар. Төгәл суммасын әйтергә кыенсынсалар да, якынча 500 мең сум тотылганын исәпләп чыгардылар. Оештыручылар Сабантуйны киләсе елда тагын та масштаблырак үткәрергә тели.

– Сочига килгәч, Радик белән таныштык, - дип башлады сүзен Алик әфәнде. – Татарлык белән җан аткач, күченеп килү белән милләттәшләребезне эзләргә тотындым. Татарлар күмәкләшеп «Голубые дали» микрорайонында урнашкан бинада җыелыша икән, алар белән аралаш башладым. Сөйләшә торгач, иң элек Сочида мәчет төзергә ният иттек, чөнки монда мөселманнар бихисап.

Җирле татарлар белән безне пандемия берләштерде. Бергәләшеп табибларны, күп балалы гаиләләрне тәм-томнар әзерләп алып барып сыйладык.

Биш ел вакыт аралыгында төрткәләшеп, әйткәләшеп алган чаклар да булды. Бер мәлне бөтен эшне ташлап чыгып китәсе килде. Әмма аксакалларыбыз белән киңәшләшеп, җәмгыять өчен шулкадәр эш башкарып та, аны туктатсак дөрес булмас иде, дидек. Татар федераль милли-мәдәни автономиясе, Башкортстан Корылтае, Татарстан Диния нәзарәтләре белән тыгыз хезмәттәшлек итәбез, - дип сөйләде оештыру комитеты рәисе Алик.

Алик чыгышы белән Төмән ягыннан. Алты баласы бар, хатыны белән тигез-тату тормышта яшиләр.

Оештыру комитеты рәисе урынбасары Радик Илалов – Татарстанның Нурлат шәһәреннән. Әңгәмәне дәвам итеп, ул киләчәктәге планнары турында сөйләде.

– Төп максатыбыз – Сочида барлык татарларны берләштерү. Алар монда бик күп, сигез мең тирәсе. Без 50-100 кешене белә торганбыздыр. Араларында төрле югары урыннарда эшләүче татарларыбыз да бар, ләкин алар ничектер кырыйда тора, үзләренчә яши. Аларны да җәлеп итмәкче булабыз.

Сочидагы университетлар белән дә элемтәдә торабыз, андагы татар студентларын барлап чыктык. Һәм, әлбәттә, мәчет төзергә телибез. Безгә хәзер мәчет төзер өчен Сочи шәһәре хакимияте, җитәкчеләренең рөхсәтен алу кирәк. Дагыстан яки чечен стилендә түгел, ә нәкъ татар стилендә төзеттерәсебез килә, - диде ул киләчәктәге хыяллары турында.

«Татарлыкны сакларга тырышабыз. Әмма оныкларыбыз инде татарча аңламый»

Пальмалар, магнолияләр үскән курорт шәһәрендә милләттәшләребезнең калфак-түбәтәй кигәнен күреп, күзләр камашты. Татарстаннан әллә кайда читтә яшәгән милләттәшеңне күреп, күңел үзеннән-үзе сөенгән иде. Алар бер дә оялмыйча «без - татарлар» дип, татарча сөйләшеп, күкрәк киереп, горурланып йөрде. Аларга карап, без дә үзебезне өебездә кебек хис иттек. Иркенәеп, ләззәт чигеп йөрдек.

Калфак киеп, мөлаем гына басып торучыларның берсе – Башкортстанның Нефтекамск шәһәреннән күченгән хезмәт укытучысы Зифа Шәяхмәтова иде. Ул Сочида сигез ел яши.

– Монда күченеп килергә кызым күндерде. «Син оныгыңны карарсың, мин эшләрмен», - диде. Кызым чит илдә яшәп алды, чит телдә сөйләшә. Мин дә эшли башладым. Күченгәннән соң бер ел үткәч, нык күңелсез булды. Беркемне белмисең бит инде. Оныгыма: «Утыр инде!» – дип үзем сизмәстән кычкырып әйткәнемне бер әби ишетеп калган да, минем татар булуым турында сорады. Каян белдегез дигәч, «инде дип әйткәнгә күрә», - диде. Шулай итеп, ул әби мине мондагы татарлар белән таныштырды.

Татарлар монда күп, җыелганы җыела. Күрешкәндә җырлыйбыз, биибез, гармунчыбыз бар, татар милли ашларын пешерәбез. Ничек тә булса татарлыкны сакларга тырышабыз. Әмма оныкларыбыз инде татарча аңламый, русча сөйләшергә туры килә. Татарлар булган җирдә башкортлар да бар, алар да безнең бинада. Барлык чараны бергәләп уздырабыз, - диде Сабантуй координаторы Зифа ханым. Ул Сабантуйга милли киемнәр дә тегеп биргән.

«Татар икәнлекләрен белмәгән кешеләр дә бар»

Күзгә чалынган матур татар әбисе – акъәби Әлфия апа Нәҗипованы да очраттык. «Ничә яшь бирәсез», - дип сорагач, югалып калдык. 80 яшьне тутырган икән инде ул. Бик сокландык үзенә. Татарлар белән аралашу, күрешү тансык булган ахры аңа.

– Сочида 20 ел яшим. Мин килгән елда татарлар бик аз иде, 20-30 кеше булганбыздыр. Хәзер 270тән артык кеше автономия әгъзалары булып санала. Монда татар икәнлекләрен белмәгән кешеләр дә бар. «Әни кайчандыр миңа татар булуым турында әйткән иде», - диде миңа бер хатын. Шундыйлар да бар шул. Безнең автономия барлыгын белеп, шатланып киләләр.

Без бик күмәк булып яшибез. Ураза гаете, Корбан чалу, Сабантуй кебек бәйрәмнәрне ел саен уздырып торабыз. Намазны калдырмаска тырышам. Җомга көнне оешмабызның бүлмәсенә килеп укыйбыз. Әрвахларга догалар кылабыз, исем кушу, сөннәтләү кебек йолаларны да үтибез. Хәзрәтләребез вафат булгач, укып йөрергә кеше ир заты булмады. Намаз укып, догаларны белгәч, миннән догалар укырга сорый башладылар. Ике елга якын абыстай булып йөрдем.

Шөкер, аннан соң ир-атлар килде. Муллабыз юк иде бит. Бу вазифа Мансур дигән егеткә күчте. Хәзер укый торган бабайларыбыз да бар, безне гарәпчәгә укырга да өйрәттеләр, - диде ул. Әлфия апа чыгышы белән Чиләбе шәһәреннән, әти-әниләре Татарстанның Мөслим районыннан күченеп килгән булган.

«Әйтеп-аңлата торган түгел, могҗиза шәһәр бу»

Татар бизәнү әйберләрен сатып торучы, татар милли киеменнән киенгән Гүзәл ханым Дасаеваны игътибар уңыннан калдыра алмадым. Ул «Минем Россия» этнография үзәгендә «Казан» павильонында эшли, Татарстанны тәкъдим итә. Казаннан күченгән. Сату ноктасында бизәнү әйберләреннән тыш нокта техникасы белән ясалган картиналары, чүлмәкләре, үзе теккән милли киемнәре бар иде.

– Мин рәссамнар гаиләсеннән. Барысын да үз кулыбыз белән эшлибез. Улым Алмаз зәркән әйберләрен җитештерү оешмасын җитәкли. Үзем иҗат белән шөгыльләнәм. Сочида ошагач, калырга булдым. Нокта техникасы белән ясалган картиналарны кеше алмый. Аның белән шөгыльләнү отышлы түгел. Үземә ошаганга күрә генә шөгыльләнәм, үз эшемнән ләззәт алам. Акча безгә бизәнү әйберләрен, сувенир эшләнмәләрен сатканнан керә. Нигездә, күргәзмә өчен эшлим инде, - диде ул.

Без сөйләшеп торган арада аның ярдәмче кызлары балчыктан чүлмәк ясау буенча остаханә уздыра башлады.

Тагын бизәнү әйберләрен сатып торган бер урын бар иде. Дүрт ел элек Әлмәттән күченгән Асия апа Иксанова эшли анда. 

– Миңа 72 яшь. Исәнлекне ныгытыр өчен диңгез буена килергә уйладым. Диңгез һавасыннан зур файда күрдем. Бер танышым ничә еллар буе җәфаланган авыруыннан монда килеп дәва тапты. Үземнең дә өянәкләрем бар иде, ләкин Сочи һавасы булышты. Әйтеп-аңлата торган түгел, могҗиза-шәһәр бу.

Хәзерге вакытта «Голубые дали» микрорайонында урнашкан татар автономиясе бинасына намаз укырга йөрим. Һәр җомгада намазга җыелабыз. 5-6 кеше йөри. Намаз укыганнан соң, Коръән китабыннан сүрәләр яңгыратабыз, кешеләрнең әрвахларына догалар кылабыз .Татарстанга барып, гарәпчә укырга, язарга өйрәндем, мәдрәсәләргә барып, белем алып йөрим. Ниятем – дин буенча белемемне киңәйтү. Мәчетебез юк шул. Шуңа күрә кыенга туры килә, - дип өстәде ул.

Мәчет– көн кадагында торган мәсьәлә

Мәчет – көн кадагында торган мәсьәлә. Кем белән генә сөйләшмә, барысының авызыннан «мәчет» сүзе чыкты. Милләттәшләребезнең мәсьәләсе хәл ителер дигән өметтә калабыз.

Сабантуйда «сәдака» дигән тартмачык янында басып тора торган апа янына да килдем. Ул язучы Ольга Иванованың әнисе – Фәүзия апа Грачева булып чыкты. Мин Ольга ханымны татар җанлы рус кешесе дип уйлый идем, карасаң, яртылаш татар кызы икән бит. Фәүзия апа сәдаканы намаз укый торган бүлмәгә тапшыру өчен җыя икән.

– Әти-әнием Казан татарлары. Үзем Себердә туып үстем, монда күптәннән күчендем. Мәчет кирәк шул, мөселман зираты да юк монда, якындагы мөселман зиратына илтеп җирлиләр, - диде ул.

Каршыбызга җирле Аксакаллар шурасы рәисе Рәшит Заһиров очрады. Ул Сочида 21 ел яши, аңа кадәр 30 ел хезмәт иткән, хәрби кеше.

– Моңарчы Сабантуйны оештырырга әби-бабайлар ярдәм итеп килде, - дип сөйләде Рәшит абый.

«Сочида татарларны яраталар»

Сочи шәһәре Татар милли-мәдәни автономиясе рәисе Алия Мәүлетова Сочида татарларга яхшы караш булуын әйтте.

– Монда горурланып «мин - татар кызы», дип әйтәм. Безне беләләр, яраталар, хөрмәт итәләр. Грузиядә мәктәптә укыганда татар булуымнан оялырга туры килсә, монда горурланып «мин – татар кызы», дип әйтәм.

Рәис булудан тыш, Октябрьский шифаханәсендә табиб-педиатр булып эшлим. Автономияне биш ел буе җитәклим. Сочида торганыма 12 ел булды. Бирегә Грузиянең Батуми шәһәреннән күченеп килдем, чыгышым белән Ульяновск ягыннан. Кызларыбызны да татар теленә өйрәтергә тырышабыз. Олы кызым намаз укый. Ирем – Ульяновск татары.

Автономиядә нинди дә булса авырлык була калса, аны үзебез хәл итәргә тырышабыз. Мондагы татарлар да, башкортлар да дус яши», - диде ул..

Сочи Сабан туеның абсолют батыры: «Ял итәргә килгән җирдән җиңүче булдым»

Сабантуйның батыры Казаннан Ильмир Сафиуллин булды.

«Дуслар белән ял итәргә дип килгән идек. Көрәшеп карарга булдым. Бу үзенә күрә туган көнгә бүләк тә булды. Иртәгә минем туган көнем», – диде ул.

Җиңүчеләр исемлеге:

70 кг үлчәм авырлыгы:

  • 1нче урын – Айнур Замадиев;
  • 2нче урын – Джаминбек Камилов;
  • 3нче урын – Флазибек Новрузов.

85 кг үлчәм авырлыгы:

  • 1нче урын – Илнур Ярмөхәммәтов;
  • 2нче урын – Ильмир Ямалов;
  • 3нче урын – Альберт Шәмгәрәев.

90 кг үлчәм авырлыгы:

  • 1нче урын – Ильмир Сафиуллин;
  • 2нче урын – Таһир Хуҗагалиев;
  • 3нче урын – Илфир Галимуллин.

Көрәшчеләрнең берсе – алып баручы, җырчы Ильмир Ямалов Сабантуйга өч баласы белән ял иткән җиреннән - 400 чакрым ераклыктагы Геленджик шәһәреннән гаиләсе белән килгән. «Сабантуй буласын ишеткәч, ял итә торган җиребез Геленджик шәһәреннән килергә булдык. Элек мин гел көрәшеп йөрдем», – дип сөйләде ул.

Краснодар өлкәсендә көрәш буенча турнирның вице-президенты Гадел Камеев оештыручыларга Сочида татар халкының милли бәйрәме – Сабантуйның матур һәм күңелле итеп үткәрүләре өчен рәхмәт белдерде.

«Милләтебезнең бәйрәме беркайчан да бетмәсен, өзелмәсен»

Чакырылган кунаклар арасында танылган татар көрәшчесе, СССР һәм Европа чемпионы Хабил Бикташев та бар иде. Сәхнәгә чыгып ул, барлык милләттәшләрне сәламләде:

– Сочида дусларым бик күп. Сочи – күпмилләтле халык, шуның 60 проценты – әрмән халкы. Калганнары – башка милләттән. Шуңа күрә, Сочины татар шәһәре дисәк тә була! Милләтебезнең бәйрәме беркайчан да бетмәсен, өзелмәсен иде. Үзебезнең татарларның дөньяда барлыгын белгертеп торып, бәйрәмнәрне уздырырга язсын. Дәртләнеп, бергә яшәргә язсын, - дигән теләкләрен җиткерде ул.

Тарихи ватаныннан читтә яшәүче милләттәшләребезгә Сабантуй бәйрәмен киләчәктә дә үткәрергә насыйп булсын. 

Комментарии

Комментарии для сайта Cackle

Читайте на 123ru.net

Другие проекты от 123ru.net



Архангельск

Владимир Путин дал старт движению по Архангельскому мосту через реку Шексну



Жизнь

Спортсменка из Реутова прибежала первой в массовом забеге в Рыбинске




Українські новини

"Миколаїв-єдина родина" поруч: отримали гуманітарний вантаж для дитячої лікарні



Новости 24 часа

Лечение коленных суставов препаратом нового поколения



Game News

Apex's newest character might finally help me not suck



Казань

Делу время, в кино на час



News Every Day

????August is National Wellness Month



Интернет

ГК Innostage: рынок ИБ вырастет в 2022 году



Казань

Из сводок ГИБДД



Баста

«Gorilla by Баста» – новый дом для Gorilla Zippo в Краснодаре



Казань

Татарстанцам заплатят за помощь после крушения самолета



ATP

Чемпионская гонка ATP. Даниил Медведев поднялся на пятое место



Казань

Пассажиры с обычными билетами смогут ездить в пиковые часы в экспрессах Казанского направления



Nike

"Известия": потребители в РФ предъявили иск к Nike и потребовали не прекращать работу



Симферополь

Выставка народных традиций «Спасы – августа примета»



Казань

Директор фестиваля "Сады и люди" раскрыла главную интригу 2022 года



Татарстан

Рустам Минниханов попал в топ-5 рейтинга лидеров политического влияния среди глав регионов страны



Москва

Универсальный виджет для телемедицинских консультаций разработали специалисты компании «Нетрика Медицина»



Другие популярные новости дня сегодня


123ru.net — быстрее, чем Я..., самые свежие и актуальные новости Казани — каждый день, каждый час с ежеминутным обновлением! Мгновенная публикация на языке оригинала, без модерации и без купюр в разделе Пользователи сайта 123ru.net.

Как добавить свои новости в наши трансляции? Очень просто. Достаточно отправить заявку на наш электронный адрес mail@29ru.net с указанием адреса Вашей ленты новостей в формате RSS или подать заявку на включение Вашего сайта в наш каталог через форму. После модерации заявки в течении 24 часов Ваша лента новостей начнёт транслироваться в разделе Вашего города. Все новости в нашей ленте новостей отсортированы поминутно по времени публикации, которое указано напротив каждой новости справа также как и прямая ссылка на источник информации. Если у Вас есть интересные фото Казани или других населённых пунктов Татарстана мы также готовы опубликовать их в разделе Вашего города в нашем каталоге региональных сайтов, который на сегодняшний день является самым большим региональным ресурсом, охватывающим все города не только России и Украины, но ещё и Белоруссии и Абхазии. Прислать фото можно здесь. Оперативно разместить свою новость в Казани можно самостоятельно через форму.



Новости 24/7 Все города России




Загрузка...


Топ 10 новостей последнего часа в Казани и Татарстане






Персональные новости

123ru.net — ежедневник главных новостей Казани и Татарстана. 123ru.net - новости в деталях, свежий, незамыленный образ событий дня, аналитика минувших событий, прогнозы на будущее и непредвзятый взгляд на настоящее, как всегда, оперативно, честно, без купюр и цензуры каждый час, семь дней в неделю, 24 часа в сутки. Ещё больше местных городских новостей Казани — на порталах News-Life.pro и News24.pro. Полная лента региональных новостей на этот час — здесь. Самые свежие и популярные публикации событий в России и в мире сегодня - в ТОП-100 и на сайте Russia24.pro. С 2017 года проект 123ru.net стал мультиязычным и расширил свою аудиторию в мировом пространстве. Теперь нас читает не только русскоязычная аудитория и жители бывшего СССР, но и весь современный мир. 123ru.net - мир новостей без границ и цензуры в режиме реального времени. Каждую минуту - 123 самые горячие новости из городов и регионов. С нами Вы никогда не пропустите главное. А самым главным во все века остаётся "время" - наше и Ваше (у каждого - оно своё). Время - бесценно! Берегите и цените время. Здесь и сейчас — знакомства на 123ru.net. . Разместить свою новость локально в любом городе (и даже, на любом языке мира) можно ежесекундно (совершенно бесплатно) с мгновенной публикацией (без цензуры и модерации) самостоятельно - здесь.



Загрузка...

Экология в Татарстане
Татарстан

Патриоты из «Страны героев»





Путин в Татарстане
Татарстан

Трамвайчики, Путин, (бес)платные билеты: чем живет Татарстан


Лукашенко в Беларуси и мире
Минск

Лукашенко поручил найти замену тетрапаку




123ru.netмеждународная интерактивная информационная сеть (ежеминутные новости с ежедневным интелектуальным архивом). Только у нас — все главные новости дня без политической цензуры. "123 Новости" — абсолютно все точки зрения, трезвая аналитика, цивилизованные споры и обсуждения без взаимных обвинений и оскорблений. Помните, что не у всех точка зрения совпадает с Вашей. Уважайте мнение других, даже если Вы отстаиваете свой взгляд и свою позицию. Ru24.net — облегчённая версия старейшего обозревателя новостей 123ru.net.

Мы не навязываем Вам своё видение, мы даём Вам объективный срез событий дня без цензуры и без купюр. Новости, какие они есть — онлайн (с поминутным архивом по всем городам и регионам России, Украины, Белоруссии и Абхазии).

123ru.net — живые новости в прямом эфире!

В любую минуту Вы можете добавить свою новость мгновенно — здесь.





Зеленский в Украине и мире
Киев

После взрывов в Крыму Киев заявил о планах вернуть полуостров


Навальный в Татарстане


Здоровье в Татарстане


Частные объявления в Казани, в Татарстане и в России






Загрузка...

Загрузка...



Композитор

Композитор Сергей Кузнецов раскрыл замысел песни «Белые розы»



Казань

Из аэропорта Бегишево запускают новый прямой рейс в Тобольск

Друзья 123ru.net


Информационные партнёры 123ru.net



Спонсоры 123ru.net